Sözlük Sıralaması Oyunu

Kazanım

Konu özeti

Sözcükleri sözlük sırasına koymak, alfabemizdeki harflerin dizilişini tam olarak bilmeyi gerektirir. Sıralama yaparken öncelikle kelimelerin ilk harflerine bakarız. Eğer ilk harfler aynıysa, ikinci harflere; ikinci harfler de aynıysa üçüncü harflere bakarız ve bu şekilde devam ederiz. Bu işlem, sözcüklerin sözlükteki yerlerini bulmamızı kolaylaştırır ve dil bilgisinin temel taşlarından biridir.

Sınıf içinde uygulama yaparken öğrencilere, kelimeleri birer birer incelemeleri gerektiğini hatırlatmalısınız. Örneğin "elma" ve "ekmek" sözcüklerini kıyaslarken ilk harfleri olan 'e' harfleri aynı olduğu için ikinci harflere (l ve k) bakılır. 'k' harfi 'l' harfinden önce geldiği için "ekmek" sözcüğü sözlükte "elma"dan önce yer alır. Bu basit mantık, tüm sözcük grupları için geçerlidir.

Örnek soru ve çözümü

Öğrencilerin sık yaptığı hata

Öğrenciler genellikle kelimenin tamamına bakarak genel bir sıralama yapmaya çalışırlar ve harf harf incelemeyi atlarlar. Bunu gidermek için kelimeleri alt alta yazdırıp aynı harflerin üzerini çizmelerini ve sadece farklı olan ilk harfe odaklanmalarını sağlamalısınız.

Akıllı tahtada nasıl oynatılır?

• Tahtaya 4-5 farklı sözcük yazın ve öğrencilerden bunları en hızlı şekilde tahtaya gelip doğru sırayla dizmelerini isteyin.
• Hangi sözcük daha önce gelir şeklinde ikili karşılaştırma kartları hazırlatarak öğrencilerin birbirine soru sormasını sağlayın.
• Sözlük kullanma yarışması yaparak, kelimelerin alfabetik sırasının sözlük bulma hızını nasıl artırdığını uygulamalı gösterin.

Oyundaki sorular

1. Aşağıdaki sözcüklerden hangisi sözlükte en sonda yer alır?
   • Ders
   • Gemi
   • Elma
   • Fındık
   Cevabı göster

   B) Gemi — Verilen sözcüklerin baş harfleri olan D, E, F ve G harfleri içinde G harfi en sonda yer alır.
2. Ders, Defter, Deniz sözcüklerini sözlük sırasına dizdiğimizde en sonda hangisi yer alır?
   • Ders
   • Hepsi aynı
   • Deniz
   • Defter
   Cevabı göster

   A) Ders — İkinci harfleri aynı (e) olduğu için üçüncü harflere bakarız: r, f, n. Alfabede f, n ve r sırayla gelir. Bu yüzden Defter, Deniz, Ders sıralaması olur.
3. Aşağıdaki sözcüklerden hangisi sözlükte en önce yer alır?
   • Arı
   • Ceviz
   • Balık
   • Çilek
   Cevabı göster

   A) Arı — Alfabemizde A harfi diğer seçeneklerin baş harfleri olan B, C ve Ç harflerinden önce gelir.
4. Yurt, Yüz, Yaka sözcüklerinin sözlük sıralaması hangi seçenekte doğru verilmiştir?
   • Yüz - Yurt - Yaka
   • Yaka - Yüz - Yurt
   • Yurt - Yaka - Yüz
   • Yaka - Yurt - Yüz
   Cevabı göster

   D) Yaka - Yurt - Yüz — İkinci harfleri a, u, ü şeklindedir. Alfabede a, u ve ü sırayla gelir. Bu yüzden doğru sıralama Yaka, Yurt, Yüz şeklindedir.
5. Bal, Bardak, Biber sözcüklerini sözlük sırasına göre dizdiğimizde baştan birinci hangisi olur?
   • Biber
   • Bal
   • Hepsi aynı
   • Bardak
   Cevabı göster

   B) Bal — İkinci harfleri olan l, a ve i harflerinden 'a' en önce gelir, bu yüzden Bardak veya Bal arasından üçüncü harfe bakarız (r ve l). 'l' harfi 'r'den önce geldiği için Bal ilk sıradadır.
6. Ekmek, Elma, Ev sözcüklerini sözlük sırasına koyduğumuzda hangisi ikinci sırada olur?
   • Elma
   • Hiçbiri
   • Ekmek
   • Ev
   Cevabı göster

   A) Elma — İkinci harflere baktığımızda k, l ve v harfleri sırasıyla geldiği için sıralama Ekmek, Elma, Ev şeklindedir.
7. Aşağıdaki sözcüklerden hangisi sözlükte 'Sıra' kelimesinden önce gelir?
   • Sınav
   • Sokak
   • Silgi
   • Süt
   Cevabı göster

   A) Sınav — İlk iki harf (sı) aynıdır; üçüncü harflerde n, r'den önce geldiği için Sınav, Sıra'dan önce gelir. Alfabede ı, i'den önce geldiği için Silgi, Sıra'dan sonra gelir.
8. Aşağıdaki sözcüklerden hangisi sözlükte 'Masa' kelimesinden sonra gelir?
   • Araba
   • Keman
   • Limon
   • Nane
   Cevabı göster

   D) Nane — Alfabemizde M harfinden sonra N harfi geldiği için Nane sözcüğü Masa'dan sonra gelir.
9. Oya, Okul, Otobüs sözcüklerinin alfabetik sıralanışı nasıldır?
   • Okul - Oya - Otobüs
   • Otobüs - Okul - Oya
   • Oya - Okul - Otobüs
   • Okul - Otobüs - Oya
   Cevabı göster

   D) Okul - Otobüs - Oya — İkinci harfleri k, t, y şeklindedir; k, t ve y alfabede bu sırayla dizilir.
10. Merdiven, Kuş, Lale sözcüklerinin alfabetik sıralanışı hangi seçenekte doğru verilmiştir?
    • Lale - Kuş - Merdiven
    • Merdiven - Lale - Kuş
    • Kuş - Lale - Merdiven
    • Kuş - Merdiven - Lale
    Cevabı göster

    C) Kuş - Lale - Merdiven — Alfabemizde K, L ve M harfleri bu sırayla dizilir.
11. Kutu, Kumaş, Kulak sözcüklerini sözlük sırasına koyduğumuzda hangisi ikinci sırada olur?
    • Sıralanamaz
    • Kulak
    • Kumaş
    • Kutu
    Cevabı göster

    C) Kumaş — İlk iki harf (ku) aynıdır; üçüncü harfler l, m, t sırasıyla dizilir: Kulak, Kumaş, Kutu. İkinci sırada Kumaş vardır.
12. Peynir, Perde, Pasta sözcüklerini alfabetik sıraya dizdiğimizde baştan üçüncü hangisi olur?
    • Perde
    • Hepsi aynı
    • Peynir
    • Pasta
    Cevabı göster

    C) Peynir — İkinci harfleri a, e, e şeklindedir. Pasta en başta gelir. Perde ve Peynir arasında üçüncü harflere (r ve y) bakarız. r, y'den önce gelir. Sıralama: Pasta, Perde, Peynir.