Soru Cümlelerini Tanıma Oyunu
3. Sınıf Türkçe: diğer oyunlar
Sözcükleri Hecelerine Ayırma
Hecelerin Doğru YoluAnlamlı ve Kurallı Cümle
Cümle MühendisleriKurallı Cümle Kurma
Cümle Kurma YarışıOlumlu ve Olumsuz Cümleler
Cümle DedektifleriCümlede Anlatım Bozuklukları
Doğru Cümle AvcılarıDinleme Amacı Belirleme
Dinle ve Stratejini SeçEtkili Dinleme Kuralları
Sözü Sende BırakDinlediklerinden Çıkarım Yapma
İpuçlarını YakalaÖğretmen için: konu özeti, kazanım ve sorular
Kazanım
Konu özeti
Bir cümlede soru anlamı varsa, cümlenin sonuna soru işareti konulur. Soru anlamı taşıyan cümleler, genellikle bir bilgi öğrenmek veya bir durumu anlamak amacıyla kurulur. Bu cümlelerde "kim, ne, nerede, ne zaman, nasıl, niçin" gibi soru sözcükleri sıklıkla yer alır. Ayrıca, cümle sonuna getirilen "mi, mı, mu, mü" soru ekleri de cümleye soru anlamı katar.
Soru ekleri olan "mi, mı, mu, mü" her zaman kendinden önceki kelimeden ayrı yazılır. Ancak bu eklere gelen ekler, bitişik yazılır (örneğin: "Gidiyor musunuz?"). Öğrencilerin cümleleri okurken ses tonlarını soru sorar gibi yükseltmeleri, soru cümlesini anlamalarını kolaylaştırır. Cümle kurarken soru kelimesinin veya ekinin cümleye kattığı anlamın doğruluğunu kontrol etmek ve noktalama işaretlerini doğru yerleştirmek önemlidir.
Örnek soru ve çözümü
Soru: Aşağıdaki ifadelerden hangisi bir soru cümlesidir?
Çözüm: Cümle incelendiğinde 'Nereye gidiyorsun?' ifadesi bir bilgi alma amacı taşır ve soru sözcüğü içerir. Diğer seçenekler bir olayı anlatan düz cümlelerdir, bu nedenle soru cümlesi değildir.
Öğrencilerin sık yaptığı hata
Öğrenciler genellikle 'ne' veya 'kim' kelimelerinin geçtiği her cümleyi soru cümlesi sanırlar; ancak kelimenin cümlede soru anlamı taşıyıp taşımadığına bakılmalıdır. Ayrıca 'mi' soru ekinin kelimeye bitişik yazılması sık yapılan bir imla hatasıdır; bu ekin her zaman ayrı yazılması gerektiği vurgulanmalıdır.
Akıllı tahtada nasıl oynatılır?
- Öğrencilere el kartları vererek, soru cümlesi okuduğunuzda ayağa kalkmalarını veya soru işareti kartını havaya kaldırmalarını isteyebilirsiniz.
- Tahtaya karışık kelimeler yansıtıp, sınıftan bir öğrencinin gelerek bunlardan anlamlı bir soru cümlesi kurmasını sağlayabilirsiniz.
- Sınıfı iki takıma ayırıp, bir takım düz cümle, diğer takım soru cümlesi söyleyerek karşılıklı yarışmalarını sağlayabilirsiniz.
Oyundaki sorular
- Aşağıdaki cümlelerden hangisi soru anlamı taşımaktadır?
- Kütüphaneye gitmeliyim.
- Elif bahçede koşuyor.
- Sınavdan kaç aldın?
- Hava bugün çok soğuk.
Cevabı göster
C) Sınavdan kaç aldın? — 'kaç' soru sözcüğü bilgi alma amacı taşıdığı için soru cümlesidir. - Aşağıdakilerden hangisi bir soru cümlesidir?
- Okula kiminle gideceksin?
- Yarın pikniğe gidiyoruz.
- Bugün hava çok güzel.
- Kitabımı masanın üzerine koydum.
Cevabı göster
A) Okula kiminle gideceksin? — Bu cümlede bilgi alma amacı vardır ve soru sözcüğü kullanılmıştır. - Aşağıdakilerden hangisi bir soru cümlesi oluşturur?
- Sınıfa - kim - giren - oldu
- Sınıfa giren - kim - oldu
- Kim - sınıfa - giren - oldu
- Sınıfa - giren - kim - oldu
Cevabı göster
D) Sınıfa - giren - kim - oldu — Sözcüklerin anlamlı ve kurallı bir soru cümlesi oluşturması için doğru sıralanışı budur. - 'Pazardan elma aldın mı' cümlesinde soru anlamını sağlayan nedir?
- Elma
- mı
- Aldın
- Pazardan
Cevabı göster
B) mı — Cümleye soru anlamını 'mı' soru eki katmıştır. - Hangisi bir soru cümlesi değildir?
- Kaç yaşındasın?
- Nerede oturuyorsun?
- Ne zaman geleceksin?
- Beni çok özlemiş.
Cevabı göster
D) Beni çok özlemiş. — Bu cümle bir durumu ifade ettiği için düz cümledir, soru sormamaktadır. - Aşağıdaki cümlelerden hangisinde soru eki yanlış yazılmıştır?
- Oyun oynamak istermisin?
- Kitabı okudun mu?
- Eve geldin mi?
- Ders çalıştın mı?
Cevabı göster
A) Oyun oynamak istermisin? — Soru eki 'mi' kendisinden önceki kelimeden ayrı yazılmalıdır, 'istermisin' şeklinde bitişik yazılamaz. - '... geldi?' cümlesinde boşluğa hangi sözcük gelirse bir soru cümlesi olur?
- Ali
- Annem
- Kim
- Dün
Cevabı göster
C) Kim — "Kim geldi?" bir soru cümlesidir; kim, soru sözcüğüdür. - Aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna soru işareti gelmelidir?
- Kardeşim uyuyakalmış
- Bana kalemi verir misin
- Dışarıda yağmur yağıyor
- Annem pasta yapmış
Cevabı göster
B) Bana kalemi verir misin — Soru eki olan 'misin' cümleye soru anlamı kattığı için sonuna soru işareti gelmelidir. - 'Sınav sonuçları açıklandı mı?' cümlesi için hangisi doğrudur?
- Sonuna nokta konulmalıdır.
- Soru eki bitişik yazılmıştır.
- Bir düz cümledir.
- Soru anlamı taşımaktadır.
Cevabı göster
D) Soru anlamı taşımaktadır. — Bu cümle soru eki içerdiği için soru cümlesidir ve soru anlamı taşır. - Hangi cümlede 'nasıl' kelimesi soru anlamı katmıştır?
- Bunu nasıl yaptın?
- Nasıl da hızlı koştu.
- Nasıl güzel bir gün.
- Nasıl da sevindim.
Cevabı göster
A) Bunu nasıl yaptın? — Diğer seçeneklerde 'nasıl' kelimesi beğeni veya şaşkınlık belirtirken, burada bilgi sormaktadır. - Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?
- Dersin bitti mi?
- Kardeşin geldimi?
- Bunu sen mi yaptın?
- Gidiyor musunuz?
Cevabı göster
B) Kardeşin geldimi? — Soru eki olan 'mi' ayrı yazılmalıdır, 'geldimi' şeklinde bitişik yazılamaz. - Aşağıdaki cümlelerin hangisi bir soru cümlesidir?
- Ayşe ders çalışıyor.
- Akşam yemeğini yedim.
- Ödevlerini bitirdin mi?
- Çok yoruldum.
Cevabı göster
C) Ödevlerini bitirdin mi? — Soru eki 'mi' ile kurulan cümleler soru cümlesidir.
