Dinlediklerinden Çıkarım Yapma Oyunu

Kazanım

Konu özeti

Dinlediğini anlama, duyulan bilgiyi işleyip anlamlandırma sürecidir. İyi bir dinleyici sadece kelimeleri duymaz; konuşmacının neden konuştuğunu, ne hissettiğini ve vermek istediği asıl mesajı anlamaya çalışır. Bu beceri, günlük iletişimden ders başarısına kadar hayatın her alanında çok önemlidir.

Çıkarım yapma ise metinde açıkça yazmayan ancak ipuçlarıyla ulaşılabilen bilgileri keşfetmektir. Örneğin, "Yağmur yağınca şemsiyesini açtı" cümlesini dinlediğimizde, havanın yağmurlu olduğunu çıkarabiliriz. Bu beceriyi geliştirmek için metindeki anahtar kelimelere, olayların oluş sırasına ve konuşmacının vurgusuna dikkat etmek gerekir.

Örnek soru ve çözümü

Öğrencilerin sık yaptığı hata

Öğrenciler genellikle metindeki cümleleri olduğu gibi tekrarlamaya çalışır ancak çıkarım yaparken metinde söylenmeyen ama dolaylı yoldan anlatılan bilgiyi gözden kaçırabilirler. Soruları yanıtlarken "Metinde ne anlatılıyor?" yerine "Bu durum bize neyi düşündürüyor?" sorusuna odaklanmalarını sağlayarak bu yanılgıyı giderebilirsiniz.

Akıllı tahtada nasıl oynatılır?

• Metni dinletmeden önce öğrencilere "Neye dikkat etmeniz gerektiğini söyleyeceğim" diyerek meraklarını artırın.
• Doğru cevap veren öğrencilere "Bunu nereden çıkardın?" diye sorarak düşünme süreçlerini açıklamalarını isteyin.
• Her sorudan sonra kısa bir sınıf tartışması açarak farklı çıkarımları karşılaştırmalarını sağlayın.

Oyundaki sorular

1. Damlalar cama vurdukça içerideki çayını yudumlayan bir kişi için ne denilebilir?
   • Hava çok soğuk ve karlı
   • Hava güneşli ve sıcak
   • Hava çok fırtınalı ve korkutucu
   • Hava yağmurlu ve huzurlu
   Cevabı göster

   D) Hava yağmurlu ve huzurlu — Cama vuran damlalar yağmuru, çay içmek ise evdeki huzurlu ortamı çağrıştırır.
2. Ali, arkadaşının yere düşürdüğü kalemleri hemen topladı. Ali nasıl bir çocuktur?
   • Bencil
   • Yardımsever
   • Korkak
   • Kaba
   Cevabı göster

   B) Yardımsever — Arkadaşına yardım etmek, yardımsever bir davranışın göstergesidir.
3. Ece, ödevini bitirince rahat bir nefes aldı ve gülümsedi. Ece'nin duygusu hakkında ne söylenebilir?
   • Çok mutlu ve huzurlu
   • Çok kızgın
   • Kafası karışmış
   • Çok korkmuş
   Cevabı göster

   A) Çok mutlu ve huzurlu — Ödevin bitmesi ve gülümsemek, kişinin rahatladığını ve mutlu olduğunu gösterir.
4. Deniz, havlusu ve güneş kremiyle sahile indi. Bu olay nerede gerçekleşmektedir?
   • Dağ başında
   • Deniz kenarında
   • Okul bahçesinde
   • Kütüphanede
   Cevabı göster

   B) Deniz kenarında — Güneş kremi ve havlu, deniz kenarı veya plaj için kullanılan eşyalardır.
5. Elinde çöp poşetiyle parktan çıkan birini gören kişi ne düşünmelidir?
   • O kişi çok yorulmuştur.
   • O kişi parkı kirletiyordur.
   • O kişi çevreyi temiz tutuyordur.
   • O kişi oyun oynamaya gidiyordur.
   Cevabı göster

   C) O kişi çevreyi temiz tutuyordur. — Çöp poşetiyle parktan çıkmak, genellikle çevreyi temizleme davranışının bir göstergesidir.
6. Okuduğu kitabın son sayfasını kapatan çocuk gözlerini sildi. Çocuk ne hissetmiş olabilir?
   • Çok sıkılmış
   • Çok heyecanlı
   • Çok öfkeli
   • Çok duygulanmış
   Cevabı göster

   D) Çok duygulanmış — Gözleri silmek, genellikle üzüntü veya yoğun duygu içeren bir durumdan sonra yapılır.
7. Kütüphanede herkesin fısıldayarak konuştuğunu gören bir kişi ne yapmalıdır?
   • Arkadaşıyla bağırarak konuşmalıdır.
   • Yüksek sesle şarkı söylemelidir.
   • Koşarak gezmelidir.
   • Sessizce hareket etmelidir.
   Cevabı göster

   D) Sessizce hareket etmelidir. — Kütüphanedeki insanların fısıldaması, ortamın sessiz olması gerektiğini gösterir.
8. Elindeki davetiyeyi görünce heyecanla zıplayan bir çocuk ne bekliyordur?
   • Eğlenceli bir kutlamayı
   • Ödev yapmayı
   • Erken uyumayı
   • Diş doktoruna gitmeyi
   Cevabı göster

   A) Eğlenceli bir kutlamayı — Davetiyeler genellikle kutlamalar veya etkinlikler için gönderilir; zıplamak ise sevincin işaretidir.
9. Kuşların sıcak yerlere doğru uçtuğunu gören bir kişi hangi mevsimin geldiğini anlayabilir?
   • Yaz
   • İlkbahar
   • Sonbahar
   • Kış
   Cevabı göster

   C) Sonbahar — Kuşların göç etmesi, genellikle soğukların yaklaştığı sonbahar mevsiminin habercisidir.
10. Tüm çiçeklerin kuruduğu ve toprağın çatladığı bir yer için ne söylenebilir?
    • Burası kuraklık yaşamaktadır.
    • Burası çok yağmur almıştır.
    • Burası çok soğuktur.
    • Burası çok sulaktır.
    Cevabı göster

    A) Burası kuraklık yaşamaktadır. — Çiçeklerin kuruması ve toprağın çatlaması, su eksikliğine yani kuraklığa işarettir.
11. Gece boyunca çatıda yürüyen ayak sesleri duyuluyorsa ne düşünülür?
    • Yağmur yağıyordur.
    • Çiçekler açıyordur.
    • Bir kedi veya hayvan geziyordur.
    • Güneş açıyordur.
    Cevabı göster

    C) Bir kedi veya hayvan geziyordur. — Çatıdan gelen yürüyüş sesleri, genellikle üzerinde hareket eden bir canlının olduğunun belirtisidir.
12. Marketten un, şeker ve yumurta alan biri büyük ihtimalle ne yapacaktır?
    • Evi temizleyecektir.
    • Bir tatlı veya kek yapacaktır.
    • Ders çalışacaktır.
    • Parkta top oynayacaktır.
    Cevabı göster

    B) Bir tatlı veya kek yapacaktır. — Un, şeker ve yumurta temel pasta malzemeleridir.