Metinlerdeki iletileri karşılaştırma Oyunu

Kazanım

Konu özeti

Dinlediğimiz her metnin bir amacı ve iletmek istediği bir ana fikir vardır. Bazen iki farklı metin bize doğa sevgisini anlatırken, bazen biri yardımlaşmayı, diğeri dürüstlüğü vurgulayabilir. Metinlerin iletilerini karşılaştırırken "Bu metin bana ne anlatmak istiyor?" ve "Önceki metinle aynı şeyi mi söylüyor?" sorularını sormak gerekir. İletilerdeki ortak noktaları bulmak, metinlerin ana fikrini anlamayı kolaylaştırır.

Farklı metinleri kıyaslarken sadece ana fikre değil, metinlerin tutumuna da bakmalıyız. Bir metin eğitici bir dille bilgi verirken, diğer metin eğlenceli bir dille bizi neşelendirmeyi amaçlıyor olabilir. İletilerin benzer veya farklı yönlerini fark etmek, öğrencilerin eleştirel dinleme becerisini güçlendirir. Bu süreç, dinlediğimiz metinleri daha derinlemesine analiz etmemize ve kendimize dersler çıkarmamıza yardımcı olur.

Örnek soru ve çözümü

Öğrencilerin sık yaptığı hata

Öğrenciler genellikle metinlerin konusunu (kedi, köpek, okul) iletisiyle (sevgi, sorumluluk) karıştırırlar. Konuların farklı olmasının iletilerin farklı olduğu anlamına gelmediğini, önemli olanın metnin ana fikri olduğunu vurgulayarak bu yanılgıyı giderebiliriz.

Akıllı tahtada nasıl oynatılır?

• Metinleri dinletmeden önce öğrencilere "İki metin arasında ne fark olduğunu bulmaya çalışın" diyerek dinleme hedeflerini netleştirin.
• Metinleri dinledikten sonra tahtaya iki sütun çizin ve öğrencilerden benzer iletileri ortak alana, farklı olanları ayrı sütunlara yazmalarını isteyin.
• Öğrencilere günlük hayattan; okul kuralları ile ev kurallarını karşılaştırarak iletilerin benzerliğini somutlaştırmalarını sağlayın.

Oyundaki doğru-yanlış ifadeleri

1. İki metni karşılaştırırken sadece karakterlerin isimlerine bakmak yeterlidir.
   Cevabı göster

   Yanlış — Karakterlerden ziyade metnin vermek istediği ana mesaja odaklanmalıyız.
2. Yardımseverliği anlatan iki masal, farklı olaylar anlatsa da aynı iletiye sahip olabilir.
   Cevabı göster

   Doğru — Farklı olaylar aynı ana fikri (iletiyi) destekleyebilir.
3. İki metni kıyaslarken "Bu metin bana ne öğretiyor?" sorusunu sormak benzerlikleri bulmamıza yardımcı olur.
   Cevabı göster

   Doğru — Bu soru, metnin iletisini bulmak için en etkili yoldur.
4. Bir metin bir olayı anlatırken, diğeri sadece bilgi veriyorsa iletileri her zaman aynıdır.
   Cevabı göster

   Yanlış — Metinlerin sunuş biçimi ve amacı farklı olduğu için iletileri de farklı olabilir.
5. Bir metin paylaşmanın mutluluğunu, diğeri birlikte çalışmanın önemini anlatıyorsa iletileri farklıdır.
   Cevabı göster

   Doğru — Bu iki metin farklı değerleri ve mesajları öne çıkarmaktadır.
6. İki metnin konusu aynıysa, örneğin ikisi de kedi hakkındaysa, iletileri de kesinlikle aynıdır.
   Cevabı göster

   Yanlış — Konu aynı olsa bile metinlerin verdiği mesaj (ileti) farklı olabilir.
7. Farklı iki metin, benzer bir davranışı (örneğin dürüstlüğü) övüyor olabilir.
   Cevabı göster

   Doğru — Farklı metinler aynı olumlu değeri pekiştirebilir.
8. Dinlediğimiz metinlerdeki iletiler, yazarın bize vermek istediği ana derstir.
   Cevabı göster

   Doğru — İleti, metnin özü ve okuyucuya/dinleyiciye kattığı anlamdır.
9. Metinlerdeki iletileri belirlemek için metnin sadece başlığına bakmak yeterlidir.
   Cevabı göster

   Yanlış — İletiyi anlamak için metnin tamamını dikkatle dinlemeliyiz.
10. Bir metin dürüstlüğü öğütlerken diğeri yalan söylemenin kötü sonuçlarını anlatıyorsa ikisi de dürüstlük teması etrafında birleşir.
    Cevabı göster

    Doğru — Her iki metin de dürüstlüğün önemini farklı yollarla destekler.
11. İki metin farklı türdeyse, örneğin biri şiir diğeri hikâye ise, iletileri asla benzer olamaz.
    Cevabı göster

    Yanlış — Metin türü farklı olsa bile her ikisi de aynı iletiyi taşıyabilir.
12. Metinlerin birindeki ileti doğa sevgisi, diğerindeki ileti hayvan sevgisi ise bu iki metin benzer iletilere sahiptir.
    Cevabı göster

    Doğru — Her ikisi de canlılara ve çevreye değer verme mesajı içerir.