Eş Sesli Kelimeler Oyunu
4. Sınıf Türkçe: diğer oyunlar
Dijital İletileri Anlama
Dijital Mesaj Dedektifleriİşaret ve Sembol Anlamı
Tabela DedektifiMedya Metinlerini Ayırt Etme
Reklam DedektifiBağlamda Sözcük Anlamı
Kelime Dedektifi: Anlam AvıDeyim ve Atasözü Anlamı
Deyim ve Atasözü AvcısıSözcük Anlam Özellikleri
Sözcük AvcılarıEş ve Zıt Anlamlılar
Kelime AvcılarıBağlamdan Anlam Tahmini
Kelimelerin İpuçları PeşindeÖğretmen için: konu özeti, kazanım ve sorular
Kazanım
Konu özeti
Eş sesli (sesteş) kelimeler, yazılışları ve okunuşları aynı, ancak anlamları birbirinden tamamen farklı olan sözcüklerdir. Türkçemizde bir kelimenin eş sesli olup olmadığını anlamak için o kelimenin cümle içindeki kullanımına bakmak gerekir. Örneğin "yüz" kelimesi; hem insanın çehresi, hem bir eylem (yüzmek), hem de bir sayı (yüz) anlamında kullanılabilir. Hangi anlamda kullanıldığı, cümlenin bütünüyle netleşir.
Bu kelimeleri doğru ayırt etmek için bağlama dikkat etmek şarttır. "Bahçedeki gülleri suladım." cümlesindeki "gül" bir çiçek iken, "Fıkraya çok güldüm." cümlesindeki "gül" bir eylemi ifade eder. Sözcüklerin cümledeki görevlerini ve taşıdıkları anlamları keşfetmek, okuduğumuzu daha iyi anlamamızı ve ifade gücümüzü artırmamızı sağlar. Doğru anlamı seçmek, dil bilgimizi ve iletişimimizi güçlendirir.
Örnek soru ve çözümü
Soru: "Yaz" kelimesinin "mevsim" anlamıyla kullanıldığı cümleyi bulunuz.
Çözüm: "Yaz" kelimesi hem bir eylem (yazı yazmak) hem de bir mevsim (yaz mevsimi) anlamındadır. "Okullar kapanınca yaz gelecek." cümlesinde mevsim, "Ödevlerini hemen yaz." cümlesinde ise eylem anlamı mevcuttur.
Öğrencilerin sık yaptığı hata
Öğrenciler genellikle eş sesli kelimelerle eş anlamlı kelimeleri karıştırırlar. Eş anlamlı kelimeler farklı yazılır ama aynı anlama gelir (okul-mektep), eş sesli kelimeler ise aynı yazılır ama farklı anlama gelir (gül-gül).
Akıllı tahtada nasıl oynatılır?
- Tahtaya iki farklı görsel çizip öğrencilerden bu görselleri 'çay' kelimesiyle eşleştirmelerini isteyerek oyunun mantığını kavratın.
- Öğrencileri gruplara ayırarak bir kelime söyleyin ve bu kelimenin iki farklı anlamıyla cümle kurmalarını yarışma şeklinde yaptırın.
- Günlük hayatta en sık kullanılan eş sesli kelimelerden bir liste hazırlayarak sınıfın görebileceği bir yere asın ve her gün birini cümlede kullandırma egzersizi yapın.
Oyundaki eşleştirmeler
| Gül (çiçek) | ↔ Dikenli güzel bitki |
| Gül (eylem) | ↔ Neşeyle ses çıkarmak |
| Yaz (mevsim) | ↔ Yılın sıcak zamanı |
| Yaz (eylem) | ↔ Kalemle not düşmek |
| Çay (içecek) | ↔ Sıcak demli sıvı |
| Çay (akarsu) | ↔ Küçük doğal akarsu |
| Yüz (sayı) | ↔ On tane onluk |
| Yüz (eylem) | ↔ Suda kulaç atmak |
