Atıkların Sınıflandırılması Oyunu

Kazanım

Konu özeti

Atıklar, işlevini yitirmiş ve artık kullanmadığımız maddelerdir. Bu atıkların hepsi çöp değildir; bazıları geri dönüştürülerek tekrar ham maddeye dönüştürülebilir. Kağıt, plastik, cam ve metal atıklar uygun kutularda toplanmalıdır. Doğru ayırma işlemi, atıkların geri dönüşüm tesislerine daha kolay ulaşmasını sağlar ve doğal kaynaklarımızı korumamıza yardımcı olur.

Evimizde, okulumuzda veya parkta atıklarımızı kaynağında ayırmak en doğru yöntemdir. Örneğin, bir plastik şişeyi kağıt atık kutusuna atmak geri dönüşüm sürecini bozar. Atıkların türlerine göre (kağıt, plastik, cam, metal) ayrı kutulara atılması, hem enerji tasarrufu sağlar hem de çevre kirliliğini azaltır. Atık yönetimi konusunda bilinçli olmak, sürdürülebilir bir gelecek için hepimizin sorumluluğudur.

Örnek soru ve çözümü

Öğrencilerin sık yaptığı hata

Öğrenciler genellikle tüm atıkların sadece bir 'çöp' olduğunu düşünür ve hepsini tek bir kutuya atarlar. Bu yanılgıyı gidermek için, atıkların birer 'ham madde' olduğunu ve ayrıştırılınca yeni ürünlere dönüştüğünü örneklerle (örneğin eski bir gazetenin yeni bir kağıda dönüşmesi) açıklamalısınız.

Akıllı tahtada nasıl oynatılır?

• Sınıfa 4 farklı renkli kutu (veya bu renkleri temsil eden kartonlar) getirerek öğrencilerin atık görsellerini doğru kutulara 'koşarak' yerleştirmelerini sağlayın.
• Öğrencilere 'Eğer pil gibi tehlikeli atıkları diğer atıklarla karıştırırsak ne olur?' diye sorarak tahmin yürütmelerini isteyin ve tartışma başlatın.
• Oyun sonunda en çok doğru sınıflandırma yapan gruba 'Geri Dönüşüm Uzmanı' rozeti vererek motivasyonlarını artırın.

Oyundaki sorular

1. Biten pilleri evsel atıkların içine atmak yerine ne yapmalıyız?
   • Plastik kutusuna atmalıyız
   • Atık pil toplama kutusuna bırakmalıyız
   • Suya atmalıyız
   • Bahçeye gömmeliyiz
   Cevabı göster

   B) Atık pil toplama kutusuna bırakmalıyız — Piller çevreye zararlı maddeler içerir, bu yüzden mutlaka atık pil toplama kutularına atılmalıdır.
2. Aşağıdakilerden hangisi geri dönüşüm kutusuna atılmaması gereken, doğrudan çöp olan bir maddedir?
   • Alüminyum folyo
   • Kullanılmış kağıt peçete
   • Plastik şişe
   • Karton kutu
   Cevabı göster

   B) Kullanılmış kağıt peçete — Kullanılmış peçeteler kirlendiği için geri dönüştürülemez ve genel çöp kutusuna atılmalıdır.
3. Metal bir kola kutusu, atık ayrıştırma sürecinde hangi kutuya bırakılmalıdır?
   • Kağıt atık kutusu
   • Organik atık kutusu
   • Plastik atık kutusu
   • Metal atık kutusu
   Cevabı göster

   D) Metal atık kutusu — Metal kutular metal atık kutusunda toplanarak geri dönüşüm tesislerine gönderilir.
4. Aşağıdaki maddelerden hangisi kağıt atık kutusuna atılmalıdır?
   • Eski bir gazete
   • Cam kavanoz
   • Metal konserve kutusu
   • Plastik şişe
   Cevabı göster

   A) Eski bir gazete — Gazeteler kağıt ham maddesinden yapıldığı için kağıt atık kutusuna atılmalıdır.
5. Zeynep elindeki boş defter yapraklarını geri dönüşüme kazandırmak istiyor. Hangisi doğru bir davranıştır?
   • Yere atmak
   • Çöpe atmak
   • Kağıt atık kutusuna atmak
   • Sokaktaki diğer çöplerin yanına bırakmak
   Cevabı göster

   C) Kağıt atık kutusuna atmak — Kağıtlar geri dönüştürülebilir olduğundan kağıt atık kutusuna atılmalıdır.
6. Boş bir plastik su şişesi için en uygun yer neresidir?
   • Çöp kutusu
   • Plastik atık kutusu
   • Cam atık kutusu
   • Kağıt atık kutusu
   Cevabı göster

   B) Plastik atık kutusu — Plastik şişeler plastik atık kutusunda toplanarak geri dönüşüme gönderilir.
7. Aşağıdakilerden hangisi bir geri dönüşüm kutusuna atılmalıdır?
   • Karton koli
   • Çürük domates
   • Artan yemek
   • Muz kabuğu
   Cevabı göster

   A) Karton koli — Karton, kağıt grubuna girdiği için geri dönüşüm kutusuna atılabilir; diğerleri organik atıktır.
8. Sınıfınızdaki atık kutusu dolduğunda aşağıdakilerden hangisini yapmak en doğrudur?
   • Atıkları sınıfın dışına dökmek
   • Kutuyu öylece bırakmak
   • İçindeki malzemeleri türlerine göre ayırarak ilgili geri dönüşüm konteynerine boşaltmak
   • Kutuyu çöpe atmak
   Cevabı göster

   C) İçindeki malzemeleri türlerine göre ayırarak ilgili geri dönüşüm konteynerine boşaltmak — Geri dönüşüm kutuları dolduğunda, içerikleri uygun toplama merkezlerine ulaştırılarak geri dönüşüm süreci tamamlanmalıdır.
9. Elimizde beş adet atık var: 2 plastik şişe, 2 gazete ve 1 elma çöpü. Bu atıkları en doğru şekilde nasıl ayırmalıyız?
   • Hepsini bir kutuya atmalıyız
   • Sadece plastikleri ayırmalıyız
   • Hepsi aynıdır, rastgele atmalıyız
   • Plastikleri plastik, gazeteleri kağıt kutusuna, elma çöpünü ise organik atık alanına ayırmalıyız
   Cevabı göster

   D) Plastikleri plastik, gazeteleri kağıt kutusuna, elma çöpünü ise organik atık alanına ayırmalıyız — Atıkların tamamı türlerine göre uygun olan bölümlere ayrılmalıdır.
10. Geri dönüşüm kutularının amacı aşağıdakilerden hangisidir?
    • Kaynakları korumak ve tekrar kullanmak
    • Çöpleri daha kötü kokutmak
    • Sokakları daha az temiz tutmak
    • Atıkları biriktirip yakmak
    Cevabı göster

    A) Kaynakları korumak ve tekrar kullanmak — Geri dönüşümün temel amacı kaynakları korumak ve atıkları yeni ürünlere dönüştürerek ekonomiye kazandırmaktır.
11. Aşağıdakilerden hangisi cam atık kutusuna atılabilir?
    • Kağıt poşet
    • Metal çatal
    • Cam reçel kavanozu
    • Plastik kapak
    Cevabı göster

    C) Cam reçel kavanozu — Cam reçel kavanozu camdan yapıldığı için cam atık kutusuna atılmalıdır.
12. Ayşe, evdeki atıkları ayırırken aşağıdakilerden hangisini yaparak en doğru yöntemi uygulamış olur?
    • Atıkları sokağa bırakır
    • Atıkları bahçeye gömer
    • Tüm atıkları tek bir poşete doldurur
    • Kağıtları ve plastikleri ayrı ayrı kutulara koyar
    Cevabı göster

    D) Kağıtları ve plastikleri ayrı ayrı kutulara koyar — Atıkları kaynağında (evde) türlerine göre ayırmak en verimli geri dönüşüm yöntemidir.