Doğal ve beşerî unsurlar Oyunu

Kazanım

Konu özeti

İnsan eli değmeden kendiliğinden oluşan, yaşam ve barınma alanı sağlayan varlıklar doğal unsurlardır. Dağlar, denizler, ormanlar, nehirler ve peri bacaları gibi oluşumlar doğanın bir parçasıdır. Bu unsurlar insanların müdahalesi olmadan var olur ve çevremizi şekillendirir.

İnsanlar tarafından ihtiyaçları karşılamak amacıyla sonradan yapılan varlıklar ise beşerî unsurlardır. Köprüler, barajlar, evler, yollar, parklar ve tüneller insanlar tarafından inşa edilmiştir. Sosyal çevremiz bu beşerî unsurların bir araya gelmesiyle oluşur. Doğal ve beşerî unsurları ayırt etmek, çevre bilincimizin ve yaşadığımız mekânı anlama becerimizin temelidir.

Örnek soru ve çözümü

Öğrencilerin sık yaptığı hata

Öğrenciler genellikle tarihi yapıları veya ağaçlık alanları karıştırabilirler; 'insan eli değmiş' olması şartının sadece yeni binalar için değil, tüm yapılar için geçerli olduğunu vurgulayın. Özellikle doğal ortamda bulunan yapay unsurları ayırt etmeleri için 'Bunu kim yaptı?' sorusunu sormalarını önerin.

Akıllı tahtada nasıl oynatılır?

• Sınıf içinde 'Doğal' ve 'Beşerî' köşeleri oluşturun; söylediğiniz kelime için öğrenciler ilgili köşeye koşsun.
• Bir yerleşim yeri resmi betimleyerek öğrencilerden buradaki beşerî unsurları birer birer saymalarını isteyin.
• Öğrencilere 'Eğer insanlar olmasaydı hangileri burada kalırdı?' sorusunu yönelterek doğal olanları tahmin ettirin.

Oyundaki sorular

1. Aşağıdakilerden hangisi doğal unsur *değildir*?
   • Ada
   • Göl
   • Peri bacaları
   • Havalimanı
   Cevabı göster

   D) Havalimanı — Havalimanı insanlar tarafından inşa edildiği için beşerî bir unsurdur.
2. Bir yerleşim yerindeki park, oyun alanı ve kaldırım gibi yapılar için hangisi söylenebilir?
   • Hepsi canlı varlıktır.
   • Hepsi kendiliğinden oluşmuştur.
   • Hepsi doğal unsurdur.
   • Hepsi beşerî unsurdur.
   Cevabı göster

   D) Hepsi beşerî unsurdur. — Bu yapıların tamamı insanlar tarafından yapıldığı için beşerî unsurdur.
3. Aşağıdaki varlıklardan hangisi diğerlerinden farklı bir gruptadır?
   • Tünel
   • Orman
   • Nehir
   • Vadi
   Cevabı göster

   A) Tünel — Orman, nehir ve vadi doğal unsurlardır; tünel ise beşerî unsurdur.
4. Aşağıdakilerden hangisi doğal ve beşerî unsurların doğru eşleştirildiği seçenektir?
   • Park - Doğal, Orman - Beşerî
   • Dağ - Doğal, Yol - Beşerî
   • Köprü - Doğal, Deniz - Beşerî
   • Ev - Doğal, Nehir - Beşerî
   Cevabı göster

   B) Dağ - Doğal, Yol - Beşerî — Dağ doğal, yol ise insanlar tarafından yapıldığı için beşerîdir.
5. Aşağıdakilerden hangisi beşerî unsurların temel amacıdır?
   • Sadece turizmi geliştirmek
   • Hayvanlara yuva yapmak
   • İnsanların ihtiyaçlarını karşılamak
   • Doğayı güzelleştirmek
   Cevabı göster

   C) İnsanların ihtiyaçlarını karşılamak — Beşerî unsurlar temel olarak insanların yaşamlarını kolaylaştıran ihtiyaçlarını karşılamak için yapılır.
6. Aşağıdakilerden hangisi doğada kendiliğinden oluşmamıştır?
   • Deniz
   • Vadi
   • Fabrika
   • Dağ
   Cevabı göster

   C) Fabrika — Fabrika insanlar tarafından inşa edilen bir yapı olduğu için beşerîdir.
7. Çevremizde gördüğümüz aşağıdaki varlıklardan hangisi doğal unsura örnektir?
   • Baraj
   • Park
   • Tünel
   • Şelale
   Cevabı göster

   D) Şelale — Şelale doğanın bir parçasıdır ve kendiliğinden oluşmuştur.
8. Aşağıdakilerden hangisi beşerî unsurların bir özelliğidir?
   • Sadece köylerde bulunmaları
   • Kendiliğinden oluşmaları
   • İnsan ihtiyaçlarını karşılamak için yapılmaları
   • Doğada her zaman bulunmaları
   Cevabı göster

   C) İnsan ihtiyaçlarını karşılamak için yapılmaları — Beşerî unsurlar insanların ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla oluşturulur.
9. İnsan eliyle ekilip biçilen tarlalar için hangisi doğrudur?
   • Doğal unsurdur çünkü bitki içerir.
   • Beşerî unsurdur çünkü insan müdahalesi vardır.
   • Ne doğal ne de beşerîdir.
   • Doğal unsurdur çünkü toprakla ilgilidir.
   Cevabı göster

   B) Beşerî unsurdur çünkü insan müdahalesi vardır. — Tarla, insan müdahalesiyle oluşturulduğu için beşerî bir unsurdur.
10. Aşağıdakilerden hangisi beşerî bir unsurdur?
    • Dağ
    • Okul
    • Orman
    • Nehir
    Cevabı göster

    B) Okul — Okul, insanlar tarafından eğitim ihtiyacını karşılamak için yapıldığı için beşerî unsurdur.
11. Aşağıdakilerden hangisi doğal bir unsurdur?
    • Deniz
    • Yol
    • Köprü
    • Ev
    Cevabı göster

    A) Deniz — Deniz, insan müdahalesi olmadan kendiliğinden oluştuğu için doğal unsurdur.
12. İnsanlar tarafından inşa edilen, elektrik üretmek veya su toplamak için yapılan barajlar hangi gruba girer?
    • Beşerî unsur
    • Canlı unsur
    • Sosyal unsur
    • Doğal unsur
    Cevabı göster

    A) Beşerî unsur — Barajlar insanlar tarafından yapıldığı için beşerî unsurdur.