İhtiyaç Sahibini Fark Etme Oyunu

Kazanım

Konu özeti

İyilik yapmak sadece fiziksel bir yardım değil, aynı zamanda karşımızdakinin durumunu anlama ve hissetme sürecidir. İhtiyaç sahibi olmak sadece maddi yoksunluk anlamına gelmez; bazen bir yaşlının yalnızlığı, bir yetimin sevgi ihtiyacı veya bir arkadaşın hastalık süreci de özel bir duyarlılık gerektirir. Önemli olan, çevremizdeki insanların neye ihtiyacı olduğunu gözlemleyebilmek ve buna uygun, incitmeden çözüm üretebilmektir.

Duyarlı bir birey, çevresindeki değişimleri fark eder. İhtiyaç sahibine yardım ederken en temel kural, kişinin onurunu korumak ve kendini onun yerine koyarak hareket etmektir. Küçük bir gülümseme, bir kap yemek veya bir ihtiyaç malzemesi, ihtiyaç sahibinin kendini değerli hissetmesini sağlar. Unutulmamalıdır ki, yardımlaşma toplumun birbirine olan güvenini ve bağını güçlendirir.

Örnek soru ve çözümü

Öğrencilerin sık yaptığı hata

Öğrenciler yardımı bazen bir 'üstünlük' veya 'gösteriş' vesilesi olarak görebilirler. Yardım ederken karşıdakini utandırmamak ve yardımın gizli yapılmasının daha değerli olduğunu vurgulayarak bu yanılgıyı giderebilirsiniz.

Akıllı tahtada nasıl oynatılır?

• Sınıfta 'İhtiyaç Avcıları' takımları kurun ve öğrencilerden okul çevresindeki eksiklikleri veya yardıma ihtiyacı olanları analiz etmelerini isteyin.
• Sınıfta 'Ben Olsam Ne Yapardım?' köşesi oluşturarak öğrencilerin farklı senaryolarda empati kurmalarını sağlayın.
• Oyun sonunda öğrencilerin yaşadıkları deneyimleri paylaşmaları için kısa bir 'İyilik Panosu' hazırlayın.

Oyundaki sorular

1. Yaşlı bir komşunuzun elinde ağır poşetlerle merdiven çıktığını gören duyarlı bir öğrenci ne yapmalıdır?
   • Hemen yanına gidip poşetleri taşımasına yardım etmeyi teklif etmelidir.
   • Görmezden gelip oyununa devam etmelidir.
   • Başkası yardım eder diye beklemelidir.
   • Kendi işi olduğu için ilgilenmemelidir.
   Cevabı göster

   A) Hemen yanına gidip poşetleri taşımasına yardım etmeyi teklif etmelidir. — İhtiyaç sahibini fark edip ona yardım teklif etmek duyarlı bir davranışın ilk adımıdır.
2. Okul bahçesinde tek başına, üzgün oturan yeni bir öğrenci gördünüz. Ne yapmalısınız?
   • Yanından geçip gitmeli ve ona hiç bakmamalısınız.
   • Öğretmenin onu fark etmesini beklemelisiniz.
   • Sadece arkadaşlarınıza ondan bahsetmelisiniz.
   • Yanına gidip 'Merhaba, oyunumuza katılmak ister misin?' diye sormalısınız.
   Cevabı göster

   D) Yanına gidip 'Merhaba, oyunumuza katılmak ister misin?' diye sormalısınız. — Yalnızlık çeken birine arkadaşlık etmek ve onu dahil etmek bir tür yardımlaşmadır.
3. Duyarlı bir insan çevresini gözlemlerken neye odaklanmalıdır?
   • Sadece kendi eksikliklerine.
   • Başkalarının sahip olduğu eşyalara.
   • Kimin daha çok oyuncağı olduğuna.
   • İnsanların ihtiyaçlarına ve üzüntülerine.
   Cevabı göster

   D) İnsanların ihtiyaçlarına ve üzüntülerine. — Duyarlılık, başkalarının ihtiyaçlarını ve duygularını fark edebilme yetisidir.
4. Sınıfta durumu iyi olmayan bir arkadaşınıza yardım etmek istiyorsunuz. En doğru yöntem hangisidir?
   • Arkadaşınıza sürekli acıyarak bakmak.
   • Öğretmeninizle konuşup arkadaşınızı rencide etmeden bir çözüm bulmak.
   • Başkalarından onun hakkında bilgi toplamak.
   • Bunu tüm sınıfa ilan etmek.
   Cevabı göster

   B) Öğretmeninizle konuşup arkadaşınızı rencide etmeden bir çözüm bulmak. — Yardımı, kişinin onurunu koruyarak ve iş birliği içinde yapmak en etik yoldur.
5. Kışın kabanı olmayan bir çocuk gördünüz. En yapıcı yardım hangisidir?
   • Kendi kabanınızı anında ona vermek.
   • 'Neden kabanın yok?' diye onu sorgulamak.
   • Ailenizle konuşup ihtiyaç sahiplerine yardım eden kurumlar aracılığıyla kaban ulaştırmak.
   • Herkese bunu söyleyip çocuğun üzülmesini sağlamak.
   Cevabı göster

   C) Ailenizle konuşup ihtiyaç sahiplerine yardım eden kurumlar aracılığıyla kaban ulaştırmak. — Doğru ve kalıcı yardım, kişinin mahremiyetini ve onurunu koruyarak kurumlar veya aile büyükleri aracılığıyla yapılabilir.
6. Bir arkadaşınızın derslerinde zorlandığını ve üzgün olduğunu fark ettiniz. Yardımlaşma adına ne yapabilirsiniz?
   • Sadece öğretmeninizin ona yardım etmesini bekleyebilirsiniz.
   • Ona derslerinde anlayışla yardımcı olmayı teklif edebilirsiniz.
   • 'Sen neden yapamıyorsun?' diye onu eleştirebilirsiniz.
   • Kendi başarınızla övünüp onu görmezden gelebilirsiniz.
   Cevabı göster

   B) Ona derslerinde anlayışla yardımcı olmayı teklif edebilirsiniz. — Bir arkadaşın akademik desteğe ihtiyacı olduğunu fark etmek ve destek olmak yardımlaşmadır.
7. İhtiyaç sahibi birine yardım ederken en çok dikkat etmemiz gereken kural nedir?
   • Sadece tanıdığımız kişilere yardım etmek.
   • Yardımı sadece çok zenginsek yapmak.
   • Karşımızdaki kişinin onurunu kırmadan yardım etmek.
   • Herkese yardım ettiğimizi söylemek.
   Cevabı göster

   C) Karşımızdaki kişinin onurunu kırmadan yardım etmek. — Yardım ederken karşıdaki kişinin duygularını ve onurunu korumak en önemli esastır.
8. İhtiyaç sahibi birine yardım ederken 'gizlilik' ilkesine uymak neden önemlidir?
   • Yardımın daha hızlı gerçekleşmesi için.
   • Yardımı yapanın daha az çaba sarf etmesi için.
   • Kimsenin bizim yardım ettiğimizi öğrenmemesi için.
   • Yardımı alan kişinin kendini eksik veya mahcup hissetmemesi için.
   Cevabı göster

   D) Yardımı alan kişinin kendini eksik veya mahcup hissetmemesi için. — Gizlilik, yardım alan kişinin onurunu korur ve onun kendini kötü hissetmesini engeller.
9. Bir arkadaşınızın ayakkabısının yırtık olduğunu fark ettiniz. Bu durumu nasıl değerlendirmelisiniz?
   • Bu durumla dalga geçmek için bir fırsat olarak görmeliyim.
   • Asla kimseye söylememeli ve konuyu unutmalıyım.
   • Bunu ailemle paylaşıp uygun bir şekilde destek olmanın yolunu aramalıyım.
   • Herkesin görmesini sağlamalıyım.
   Cevabı göster

   C) Bunu ailemle paylaşıp uygun bir şekilde destek olmanın yolunu aramalıyım. — Bir ihtiyacı fark ettiğimizde, o kişiyi utandırmadan çözüm üretmek için büyüklerimizden destek alabiliriz.
10. Okulda arkadaşı kalemini evde unuttuğu için ağlayan bir öğrenciye en uygun yaklaşım hangisidir?
    • Kimseye söylemeden kendi kalemini kullanmak.
    • Nazikçe kendi yedek kalemini ona vermek.
    • Neden unuttuğu için onu azarlamak.
    • Kalemini unuttuğu için onunla dalga geçmek.
    Cevabı göster

    B) Nazikçe kendi yedek kalemini ona vermek. — Arkadaşının eksiğini gidermek için nazikçe paylaşımda bulunmak en doğru davranıştır.
11. Yetim ve ihtiyaç sahibi kişilere karşı davranışımız nasıl olmalıdır?
    • Onlara özel bir ilgi ve şefkat göstermeliyiz.
    • Onlardan uzak durmalıyız.
    • Onları görmezden gelmeliyiz.
    • Sadece bayramlarda hatırlamalıyız.
    Cevabı göster

    A) Onlara özel bir ilgi ve şefkat göstermeliyiz. — İhtiyaç sahibi kişilere şefkatli ve duyarlı yaklaşmak toplumsal bir sorumluluktur.
12. Hava çok soğukken sokaktaki bir hayvanın titrediğini fark eden Ali ne yapmalıdır?
    • Uygun bir yere mama ve su bırakıp barınabileceği bir yer yapmalıdır.
    • Kendi kendine 'Üşümemiştir' diyerek geçmelidir.
    • Hayvanın oraya gelmemesi gerektiğini düşünmelidir.
    • Hayvanı korkutarak oradan uzaklaştırmalıdır.
    Cevabı göster

    A) Uygun bir yere mama ve su bırakıp barınabileceği bir yer yapmalıdır. — Duyarlı olmak, sadece insanlara değil, tüm canlıların ihtiyaçlarına karşı da hassas olmayı gerektirir.