Kırıcı sözlerin duygulara etkisi Oyunu

Kazanım

Konu özeti

Öğrencilerimiz duygularını ifade ederken kelimelerin gücünü tam olarak kavrayamayabilirler. Kırıcı sözler, tıpkı fiziksel bir darbe gibi kalpleri kırabilir ve arkadaşlık bağlarına zarar verebilir. Birinci sınıfta, bir arkadaşımıza "seninle oynamam", "bu çok çirkin" veya "beceriksizsin" gibi ifadeler kullanmanın, onun kendini kötü hissetmesine yol açtığını anlamak çok önemlidir. Empati, yani kendimizi karşımızdakinin yerine koymak, bu farkındalığı kazanmanın anahtarıdır.

Güzel ve nazik konuşmak, karşımızdakine değer verdiğimizi gösterir. Eğer bir hata yaptıysak özür dilemek kadar önemli olan bir diğer adım da, ağzımızdan çıkan sözlerin arkadaşımızın yüzündeki gülümsemeyi silip silmeyeceğini düşünmektir. "Seni kırmak istemedim" demek veya güzel bir söz söylemek, bozulan iletişimi onarır. Unutmayalım ki, bir kez kırılan kalp, özür ve sevgiyle onarılsa bile iz bırakabilir; bu yüzden konuşmadan önce düşünmek en güzel davranış biçimidir.

Örnek soru ve çözümü

Öğrencilerin sık yaptığı hata

Öğrenciler bazen 'şaka yaptım' diyerek kırıcı sözleri masumlaştırmaya çalışırlar. Bu hatayı gidermek için onlara 'Seninle şaka yapan biri sana bu sözü söylese üzülür müydün?' diye sorarak empati kurmalarını sağlayın.

Akıllı tahtada nasıl oynatılır?

• Tahtaya bir kağıt kalp çizin ve kırıcı bir söz söylendiğinde kağıdı hafifçe buruşturarak 'iz' bırakın; güzel bir sözle düzeltmeye çalışsanız da izin kaldığını görselleştirin.
• Sınıfı iki gruba ayırıp, birine 'İyi ki varsın', diğerine 'Git buradan' gibi cümleler söyleyerek tepkilerini ve yüz ifadelerini karşılaştırmalarını isteyin.
• Kırıcı sözlerin yerine kullanılabilecek alternatif cümleleri (Örn: 'Daha hızlı oynayabilir misin?') bulmaları için tahtada bir 'Nazik Dil İstasyonu' oluşturun.

Oyundaki sorular

1. Aşağıdakilerden hangisi 'güzel söz' söylemeye örnektir?
   • Git başımdan
   • Çirkin şey
   • Yaptığın resim çok renkli ve güzel
   • Beceriksizsin
   Cevabı göster

   C) Yaptığın resim çok renkli ve güzel — Başkalarını övmek ve güzel özelliklerini dile getirmek güzel sözdür.
2. Arkadaşımız bize kırıcı bir söz söylediğinde ilk ne yapmalıyız?
   • Sözünün bizi üzdüğünü nazikçe söylemeliyiz.
   • Sadece susup ağlamalıyız.
   • Ona daha kötü bir söz söylemeliyiz.
   • Onunla bir daha hiç konuşmamalıyız.
   Cevabı göster

   A) Sözünün bizi üzdüğünü nazikçe söylemeliyiz. — Duygularımızı nazikçe ifade etmek, sorunun çözülmesine ve arkadaşımızın hatasını anlamasına yardımcı olur.
3. Arkadaşımızın oyuncağına 'ne kadar çirkinmiş' demek nasıl bir davranıştır?
   • Örnek bir davranış
   • Komik bir davranış
   • Güzel bir davranış
   • Kırıcı bir davranış
   Cevabı göster

   D) Kırıcı bir davranış — Başkalarının eşyaları hakkında olumsuz yorum yapmak kırıcı bir davranıştır.
4. Bir arkadaşımız hata yaptığında ona ne söylemek daha doğrudur?
   • Sen çok beceriksizsin.
   • Seninle artık konuşmayacağım.
   • Bir dahaki sefere daha iyi yaparsın.
   • Bunu yapamadın, çok kötüsün.
   Cevabı göster

   C) Bir dahaki sefere daha iyi yaparsın. — Hata yapan birine destekleyici cümleler kurmak, onu kırmadan motive eder.
5. Arkadaşımıza 'seni sevmiyorum' demek onu nasıl hissettirir?
   • Üzgün
   • Mutlu
   • Şaşkın
   • Heyecanlı
   Cevabı göster

   A) Üzgün — Kırıcı sözler insanların kendilerini değersiz ve üzgün hissetmelerine neden olur.
6. Hangisi, 'kırıcı söz söylemekten kaçınmanın' en önemli nedenidir?
   • Sınıf başkanı olmak için.
   • Sadece cezadan korktuğumuz için.
   • Öğretmenimiz kızmasın diye.
   • Arkadaşımızın mutlu ve güvende hissetmesini sağlamak için.
   Cevabı göster

   D) Arkadaşımızın mutlu ve güvende hissetmesini sağlamak için. — İyi davranışların temelinde başkasına saygı ve empati duygusu yatar.
7. Aşağıdaki davranışlardan hangisi arkadaşlarımızı üzer?
   • İzin istemek
   • Kötü söz söylemek
   • Teşekkür etmek
   • Özür dilemek
   Cevabı göster

   B) Kötü söz söylemek — Kötü söz söylemek arkadaşlık ilişkilerine zarar verir ve kişiyi üzer.
8. Sınıfta bir arkadaşımızın kalemini kırdığımızda hangisini söylemek arkadaşlık bağını korur?
   • Özür dilerim, istemeden oldu, telafi edelim mi?
   • Zaten eski bir kalemdi.
   • Bu benim suçum değil.
   • Keşke dikkatli kullansaydın.
   Cevabı göster

   A) Özür dilerim, istemeden oldu, telafi edelim mi? — Hata yapıldığında özür dilemek ve çözüm üretmek kırılan bağı onarır.
9. Birisi bize 'şaka yaptım' diyerek sürekli kırıcı söz söylüyorsa ne düşünmeliyiz?
   • Önemli değil, ben de ona kırıcı şeyler söyleyebilirim.
   • Ben de ona şaka yapmalıyım.
   • Gerçekten şaka yapıyordur.
   • Şaka yapmak başkasını üzmemelidir, bu davranış yanlıştır.
   Cevabı göster

   D) Şaka yapmak başkasını üzmemelidir, bu davranış yanlıştır. — Gerçek şaka, karşımızdaki kişiyi üzmez; üzüyorsa bu şaka değil, kırıcı bir davranıştır.
10. Bir arkadaşımız oyun sırasında yanlış bir şey yaparsa nasıl tepki vermeliyiz?
    • Kızarak bağırmalıyız.
    • Hemen öğretmene şikayet etmeliyiz.
    • Sakin kalıp, doğrusunu nazikçe göstermeliyiz.
    • Onunla dalga geçerek gülmeliyiz.
    Cevabı göster

    C) Sakin kalıp, doğrusunu nazikçe göstermeliyiz. — Yardımcı olmak ve nazik davranmak, arkadaşlığın en güzel şeklidir.
11. Bir arkadaşın oyununa katılmak istediğinde, 'seni aramıza almayacağız' demek neye yol açar?
    • Daha iyi arkadaş olmaya
    • Arkadaşımızın yalnız ve üzgün hissetmesine
    • Oyunun daha eğlenceli olmasına
    • Öğretmenin bizi tebrik etmesine
    Cevabı göster

    B) Arkadaşımızın yalnız ve üzgün hissetmesine — Dışlayıcı sözler kullanmak, arkadaşımızın dışlanmış hissetmesine ve üzülmesine neden olur.
12. Kırıcı sözlerin başkaları üzerindeki etkisini en iyi hangisi anlatır?
    • Sözler uçup gider, kimse üzülmez.
    • Kırıcı sözler, tıpkı fiziksel bir darbe gibi kalbi yaralayabilir.
    • Kırıcı sözler insanı daha güçlü yapar.
    • Sözler geçicidir, kimse hatırlamaz.
    Cevabı göster

    B) Kırıcı sözler, tıpkı fiziksel bir darbe gibi kalbi yaralayabilir. — Sözler sadece ses değildir, insanların duygularını doğrudan etkiler ve iz bırakır.