Güzel Sözler Kullanımı Oyunu

Kazanım

Konu özeti

Güzel sözler ve nazik davranışlar, toplumsal yaşamın temelini oluşturur. 1. sınıf düzeyinde nezaket, sadece belirli kalıpları söylemekle sınırlı değildir. Ses tonumuzu ayarlamak, karşımızdaki kişiye hitap şeklimize dikkat etmek ve kaba ifadelerden kaçınmak da bu kapsamdadır. Günlük iletişimimizde "lütfen", "rica ederim", "günaydın", "iyi dersler" gibi kalıpları kullanmak, karşımızdaki kişiye verdiğimiz değerin bir göstergesidir.

Nazik bir dil kullanmak, sadece karşı tarafı mutlu etmez, aynı zamanda kendi karakterimizi ve ailemizden aldığımız terbiyeyi de yansıtır. Kötü sözlerden uzak durmak ve birine bir şey söylerken onun duygularını incitmemeye özen göstermek, iyi bir iletişimin anahtarıdır. Öğrencilere, konuşmaya başlamadan önce "Benim söylediğim bu sözü duysaydım hoşuma gider miydi?" sorusunu kendilerine sormalarını öğretmek, empati becerilerini geliştirecektir.

Örnek soru ve çözümü

Öğrencilerin sık yaptığı hata

Öğrenciler bazen nezaketi sadece sözcük seçimi sanırlar, ses tonunu unuturlar. Bağırarak veya sert bir tonda "lütfen" demek nezaketli değildir; nazik ifadeler daima yumuşak bir ses tonuyla kullanılmalıdır.

Akıllı tahtada nasıl oynatılır?

• Oyunu oynatırken öğrencilere bir 'Nezaket Çarkı' yaptırın; çarkın geldiği duruma göre (örneğin: 'birinden bir şey istenirken') uygun cümleyi hızlıca kurmalarını isteyin.
• Tahtadaki soruları çözerken çocuklardan rollere girmelerini isteyin; bir öğrenci soru kökünü okusun, diğeri nazik cevabı sınıfa karşı canlandırsın.
• Yanlış seçenekleri elerken çocuklara 'Neden bu cevap kaba?' diye sorarak kaba ifadelerin etkilerini tartışmalarını sağlayın.

Oyundaki sorular

1. Sınıfta bir arkadaşınızın yanından geçerken ona çarptınız. Ne yapmalısınız?
   • Gülerek kaçmalısınız
   • Nezaketle 'özür dilerim' demelisiniz
   • Hiçbir şey demeden geçmelisiniz
   • Ona kızmalısınız
   Cevabı göster

   B) Nezaketle 'özür dilerim' demelisiniz — İstemeden de olsa birine çarptığımızda hatamızı kabul edip nazikçe özür dilemeliyiz.
2. Arkadaşınız size 'Gel beraber oyun oynayalım' dedi. Ancak siz ödevinizi yapıyorsunuz. Ona nasıl cevap verirsiniz?
   • Sus
   • Seninle oynamam
   • Şu an ödevim var, daha sonra oynayalım mı?
   • Hayır, git başımdan
   Cevabı göster

   C) Şu an ödevim var, daha sonra oynayalım mı? — Bir teklifi reddederken bile nazik olmak ve nedenini açıklamak arkadaşlık bağlarını güçlendirir.
3. Aşağıdaki cümlelerden hangisi 'lütfen' kelimesiyle daha nazik hale gelir?
   • Kalemini bana verir misin
   • Bana kalemini ver
   • Kalemini al
   • Kalemini bana ver
   Cevabı göster

   A) Kalemini bana verir misin — Cümlelerin sonuna 'lütfen' eklemek veya nazikçe rica etmek kaba ifadeleri nezakete dönüştürür.
4. Sınıfta konuşurken ses tonunuz nasıl olmalıdır?
   • Sürekli şarkı söyler gibi konuşmalıyım
   • Bağırarak konuşmalıyım
   • Çok kısık sesle kimse duymamalı
   • Sadece yanındakinin duyabileceği yumuşak bir tonda olmalı
   Cevabı göster

   D) Sadece yanındakinin duyabileceği yumuşak bir tonda olmalı — Güzel konuşmanın en önemli kurallarından biri de çevreyi rahatsız etmeyecek uygun ses tonunu kullanmaktır.
5. Kantinde arkadaşınız size sırada yer verdi. Ona ne dersiniz?
   • Çabuk ol
   • Sıra bende
   • Bana bakma
   • Teşekkür ederim
   Cevabı göster

   D) Teşekkür ederim — Bize iyilik yapana teşekkür ederiz.
6. Arkadaşınız oyuncağını paylaşmak istemedi. Ona karşı davranışınız nasıl olmalıdır?
   • Ona bağırarak kızmalısınız
   • Saygıyla karşılayıp 'Peki, sorun değil' demelisiniz
   • Onu arkadaşlıktan çıkarmalısınız
   • Oyuncağı zorla almalısınız
   Cevabı göster

   B) Saygıyla karşılayıp 'Peki, sorun değil' demelisiniz — Başkalarının kararlarına saygı duymak, karşımızdaki kişiye nazik davranmanın bir parçasıdır.
7. Aşağıdaki ifadelerden hangisi 'güzel söz' olarak kabul edilir?
   • Sus artık
   • Ver şunu
   • Hadi çabuk ol
   • İyi dersler
   Cevabı göster

   D) İyi dersler — İyi dersler ifadesi, karşıdaki kişiye başarı ve mutluluk dileyen nazik bir sözdür.
8. Birisi size 'Nasılsın?' diye sorduğunda nasıl cevap vermek en doğrudur?
   • Kötüyüm
   • Konuşmak istemiyorum
   • İyiyim, teşekkür ederim, sen nasılsın?
   • Sana ne
   Cevabı göster

   C) İyiyim, teşekkür ederim, sen nasılsın? — Kişinin hatırını sormasına nezaketle karşılık vermek ve geri soru sormak doğru iletişimdir.
9. Arkadaşınızın saçını veya kıyafetini çok beğendiniz. Ona ne söylerseniz onu mutlu edersiniz?
   • Bunu nereden aldın
   • Saçın bugün harika görünüyor
   • Bana ne senin saçından
   • Çok çirkin görünüyor
   Cevabı göster

   B) Saçın bugün harika görünüyor — Güzel bir durumu ifade etmek, karşımızdaki kişiyi mutlu eden nazik bir davranıştır.
10. Sınıfa girdiğinizde öğretmeninize ve arkadaşlarınıza ne söylemek en güzel davranıştır?
    • Günaydın arkadaşlar
    • Güle güle
    • Bana ne
    • Susun
    Cevabı göster

    A) Günaydın arkadaşlar — Günaydın demek, karşıdakine değer verdiğimizi gösteren nazik bir selamlama ifadesidir.
11. Bir arkadaşınızla oyun oynamak istiyorsunuz. Ona nasıl teklif etmelisiniz?
    • Hemen benimle oyna
    • Seninle oynamam
    • Benimle oynar mısın lütfen
    • Oyun oyna benimle
    Cevabı göster

    C) Benimle oynar mısın lütfen — Bir şey isterken 'lütfen' kelimesini kullanmak ve soru sormak en nazik iletişim biçimidir.
12. Arkadaşınız size bir soru sorduğunda ona nasıl cevap vermelisiniz?
    • Tabii ki anlatırım
    • Sus, konuşma
    • Bana ne
    • Seninle konuşmak istemiyorum
    Cevabı göster

    A) Tabii ki anlatırım — İstekli ve güler yüzlü bir şekilde cevap vermek, güzel konuşmanın gereğidir.