Doğru Sözlü Olmanın Önemi Oyunu
1. Sınıf Ahlak Gelişimi: diğer oyunlar
Teşekkür ve Özür İfadeleri
Nezaket YıldızlarıGüzel Sözler Kullanımı
Nazik Çocuklar YarışıyorKırıcı sözlerin duygulara etkisi
Sözlerimin GücüSözünde Durma Sorumluluğu
Sözümü Tutarım, Güven KazanırımGüvenilir İnsan Özellikleri
Güvenilir Arkadaşı BulÖğretmen için: konu özeti, kazanım ve sorular
Kazanım
Konu özeti
Doğru sözlü olmak, bildiğimiz ve gördüğümüz bilgiyi olduğu gibi aktarmaktır. İnsanlar arasındaki sevgi ve saygının temelinde dürüstlük yatar. Bir hata yaptığımızda bunu dürüstçe ifade etmek, hatayı düzeltmek için atılan ilk adımdır ve çevremizdekilerin bize olan güvenini pekiştirir.
Sözünde durmak ve dürüst olmak, başkalarının bize inanmasını sağlar. Güven, bir defa kaybedildiğinde kazanılması zor olan değerli bir hazinedir. Bu nedenle korksak veya çekinsek bile doğruyu söylemek, hem vicdanen rahatlamamızı sağlar hem de karakterimizi güçlendirir. Arkadaşlıklarımızı korumak için doğruluk, hayatımızda her zaman rehberimiz olmalıdır.
Örnek soru ve çözümü
Soru: Ali, yanlışlıkla annesinin vazosunu kırdı. Annesi 'Bunu kim kırdı?' diye sorduğunda Ali ne yapmalıdır?
Çözüm: Ali, durumu saklamadan annesine gidip vazoyu yanlışlıkla kırdığını söylemelidir. Hata yapmak insana özgüdür ancak hatayı üstlenmek dürüstlüktür.
Öğrencilerin sık yaptığı hata
Öğrenciler genellikle hata yaptıklarında ceza almaktan korktukları için 'doğru söylememenin' bir çözüm olduğunu düşünürler. Bu yanılgıyı gidermek için dürüstlüğün hatayı telafi etme şansı verdiğini ve yalanın sadece daha fazla karmaşaya yol açtığını örneklerle açıklamalısınız.
Akıllı tahtada nasıl oynatılır?
- Sınıfı iki gruba ayırıp 'Doğrucu' ve 'Kafası Karışık' karakterleri üzerinden canlandırma yaparak öğrencilerin doğru kararı vermesini sağlayın.
- Tahtadaki senaryoları okuduktan sonra her öğrenciye 'Dürüst' veya 'Hatalı' kararı seçmeleri için kartlar kaldırın.
- Oyun sonunda öğrencilerden 'Neden dürüst olmak bizi daha mutlu eder?' sorusuna kendi cümleleriyle birer örnek vermelerini isteyin.
Oyundaki sorular
- Bir arkadaşın sana sırrını anlattı. Ne yapman beklenir?
- Kimseye anlatmayarak sözümü tutmalıyım.
- Şaka olsun diye başkasına söylemeliyim.
- Sadece en sevdiğim arkadaşıma anlatmalıyım.
- Herkese hemen anlatmalıyım.
Cevabı göster
A) Kimseye anlatmayarak sözümü tutmalıyım. — Güvenilir olmak, verilen sözü tutmayı ve sırrı saklamayı gerektirir. - Annen sana 'Bugün dişlerini fırçaladın mı?' diye sordu. Fırçalamadığını biliyorsun. Ne demelisin?
- Sorusunu duymazdan gelmeliyim.
- 'Bilmiyorum.' demeliyim.
- 'Evet, fırçaladım.' demeliyim.
- Hemen gidip fırçalamalı ve 'Şimdi fırçaladım.' demeliyim.
Cevabı göster
D) Hemen gidip fırçalamalı ve 'Şimdi fırçaladım.' demeliyim. — Gerçeği söylemek ve hatayı hemen düzeltmek doğru sözlü olmanın gereğidir. - Dürüst bir insan hakkında hangisi söylenemez?
- Bildiği doğruları söyler.
- Hatalarını başkasına yükler.
- Yalan söylemez.
- Verdiği sözü tutmaya çalışır.
Cevabı göster
B) Hatalarını başkasına yükler. — Dürüst bir insan, kendi hatalarının sorumluluğunu üstlenir, başkasına yüklemez. - Arkadaşınla bir oyun oynarken oyunun kurallarını yanlışlıkla bozdun. Ne yapmalısın?
- Arkadaşıma durumu dürüstçe söylemeliyim.
- Hatayı başkasının üzerine atmalıyım.
- Sessiz kalıp oyuna devam etmeliyim.
- Oyunu hemen terk etmeliyim.
Cevabı göster
A) Arkadaşıma durumu dürüstçe söylemeliyim. — Hata yaptığımızda bunu dürüstçe kabul etmek, arkadaşlık güvenini korur. - Bir arkadaşın sana 'Bu resim çok kötü olmuş.' dediğinde, sen resmi beğendiysen ne demelisin?
- 'Evet, haklısın, çok kötü.' diyerek yalan söylemeliyim.
- Arkadaşıma kızıp küsmeliyim.
- Hiçbir şey demeden resmi yırtmalıyım.
- 'Ben bu resmi beğendim, farklı düşüncelerimiz olabilir.' demeliyim.
Cevabı göster
D) 'Ben bu resmi beğendim, farklı düşüncelerimiz olabilir.' demeliyim. — Dürüstlük, kendi fikrini nezaketle ve doğru şekilde ifade etmeyi içerir. - Okul bahçesinde top oynarken yanlışlıkla bir çiçeği ezdin. Kimse görmedi. Ne yapmalısın?
- Nöbetçi öğretmene durumu dürüstçe anlatmalıyım.
- Suçu arkadaşımın üzerine atmalıyım.
- Topu alıp oyuna devam etmeliyim.
- Hemen oradan uzaklaşmalıyım.
Cevabı göster
A) Nöbetçi öğretmene durumu dürüstçe anlatmalıyım. — Dürüstlük, kimse görmediğinde de doğru olanı yapmaktır. - Arkadaşın sana yanlış bir bilgi verdiğinde ne hissedersin?
- Hiçbir şey hissetmem.
- Çok mutlu olurum.
- Onu ödüllendiririm.
- Ona olan güvenim sarsılır.
Cevabı göster
D) Ona olan güvenim sarsılır. — Doğru olmayan bilgiler, insanlar arasındaki güven duygusunu zedeler. - Doğru söylemek bazen zor olabilir. Zor anlarda doğruyu söylemek bize ne kazandırır?
- Daha fazla oyun oynamamızı sağlar.
- Herkesin bizden korkmasını sağlar.
- Vicdanımızın rahat olmasını ve güven kazanmamızı sağlar.
- Hatalarımızın gizli kalmasını sağlar.
Cevabı göster
C) Vicdanımızın rahat olmasını ve güven kazanmamızı sağlar. — Doğru söylemek vicdan huzuru verir ve toplum içinde saygınlık kazandırır. - Sence 'güvenilir olmak' ne anlama gelir?
- Sadece kendi istediklerini yapmak.
- Her zaman gerçekleri söylemek ve sözünü tutmak.
- Sadece arkadaşlarına karşı dürüst olmak.
- Başkalarının her dediğine inanmak.
Cevabı göster
B) Her zaman gerçekleri söylemek ve sözünü tutmak. — Güvenilir olmak, söz ve davranışlarda tutarlı ve dürüst olmaktır. - Sınıfta yerde bir kalem buldun ve kime ait olduğunu bilmiyorsun. Ne yapmalısın?
- Kalemi alıp arkadaşıma hediye etmeliyim.
- Kalemi çantama koyup eve götürmeliyim.
- Öğretmenime götürüp bulduğumu söylemeliyim.
- Kalemi camdan dışarı atmalıyım.
Cevabı göster
C) Öğretmenime götürüp bulduğumu söylemeliyim. — Sahibi belli olmayan eşyayı bulmak, dürüst davranarak ilgili kişiye ulaştırmayı gerektirir. - Sürekli yalan söyleyen birine karşı insanlar zamanla nasıl davranır?
- Ona daha çok hediye verirler.
- Onunla daha çok oyun oynarlar.
- Ona inanmayı bırakırlar.
- Ona daha çok güvenirler.
Cevabı göster
C) Ona inanmayı bırakırlar. — Yalan söylemek, insanların size olan güvenini zamanla yok eder. - Öğretmenin ödevini yapıp yapmadığını sordu ama sen yapmadın. Ne söylemelisin?
- 'Yaptım ama evde unuttum.' demeliyim.
- 'Ödevimi henüz bitiremedim.' demeliyim.
- 'Arkadaşım ödünç aldı.' demeliyim.
- Sessiz kalıp hiç konuşmamalıyım.
Cevabı göster
B) 'Ödevimi henüz bitiremedim.' demeliyim. — Gerçek dışı bahaneler yerine durumu dürüstçe ifade etmek en doğrusudur.
