Cümle Sonu Noktası Oyunu
1. Sınıf Türkçe: diğer oyunlar
Varlıkları İsimlendirme
İsim AvcılarıDinleme Kuralları
Sessiz Dinle, Doğru CevaplaDinleme Amacını Belirleme
Dinleme DedektifiSes Kaynağını Tahmin Etme
Seslerin DedektifiDinleme Sonrası Çıkarım Yapma
Dinle, Tahmin Et, BulMetnin konusunu belirleme
Dinledim, Konuyu BuldumDoğal ve Yapay Sesler
Sesin Kaynağını BulÖğretmen için: konu özeti, kazanım ve sorular
Kazanım
Konu özeti
Cümle, bir işi, bir oluşu, bir durumu veya bir duyguyu anlatan sözcük dizisidir. Yazılı iletişimde bir cümleyi tamamladığımızı göstermek ve okuyucuya bir duraklama noktası sunmak için cümlenin sonuna nokta işareti koyarız. Nokta, cümlemizin bittiğini belirten önemli bir işarettir.
Cümle sonuna nokta konulmadığında, okuduğumuz metinler karmaşıklaşır ve anlam bütünlüğü bozulur. Öğrencilerin bir cümleyi okurken nefes alıp durması gereken yerin cümlenin sonu olduğunu fark etmeleri, okuma akıcılığını da geliştirir. Bu nedenle, yazdığımız her tam cümlenin bitişine nokta koyma alışkanlığı, yazım kurallarının en temel yapı taşıdır.
Örnek soru ve çözümü
Soru: Aşağıdaki cümlelerden hangisi doğru şekilde yazılmıştır? A) Ali topu attı B) Ali topu attı. C) Ali topu D) topu attı
Çözüm: Cümle, bir eylemi anlatan tamamlanmış bir ifadedir. Bu nedenle 'Ali topu attı' bir cümledir ve bittiğini belirtmek için sonuna nokta konulmalıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Öğrencilerin sık yaptığı hata
Öğrenciler genellikle cümle sonuna nokta koymayı unutur veya cümlenin ortasına gereksiz nokta koyarlar. Bunu gidermek için öğrenciye yazdığı cümleyi yüksek sesle okutun ve 'Nerede durdun?' diye sorarak duraksadığı son kısma nokta koydurun.
Akıllı tahtada nasıl oynatılır?
- Tahtaya cümleleri noktasız yazın ve öğrencilerden sırayla gelip 'nokta hamlesini' yaparak cümleleri tamamlamalarını isteyin.
- Bir öğrenci cümle kurduğunda, tüm sınıfın hep bir ağızdan 'Nokta!' diye bağırmasını sağlayarak işitsel bir uyarıcı oluşturun.
- Cümle kartları hazırlayın ve öğrencilerden sadece anlamlı ve bitmiş bir yargı bildiren cümlelerin yanına nokta sembolü koymalarını isteyin.
Oyundaki sorular
- Hangi cümle yanlış tamamlanmıştır?
- Can top oynadı.
- Ali uyudu
- Kuşlar öttü.
- Ela ders çalıştı.
Cevabı göster
B) Ali uyudu — C şıkkındaki cümle bitmesine rağmen sonunda nokta olmadığı için yanlıştır. - Aşağıdakilerden hangisi tamamlanmamış bir cümledir?
- Araba durdu.
- Kedi süt.
- Kuşlar uçtu.
- Ayşe süt içti.
Cevabı göster
B) Kedi süt. — "Kedi süt." ifadesinde ne yapıldığı söylenmemiştir; cümle tamamlanmamıştır. - Aşağıdaki yazımlardan hangisi doğrudur?
- Ela.geldi
- Ela geldi
- .Ela geldi
- Ela geldi.
Cevabı göster
D) Ela geldi. — Cümle sonunda nokta olması kurala uygun olan seçenektir. - Öğretmen tahtaya 'Kardeşim uyudu' yazdı. Cümleyi tamamlamak için ne yapmalıyız?
- Kardeşim.uyudu
- .Kardeşim uyudu
- Kardeşim uyudu?
- Kardeşim uyudu.
Cevabı göster
D) Kardeşim uyudu. — Düz bir cümle olduğu için sonuna nokta konulması gereklidir. - 'Babam işten geldi' cümlesi hangisinde doğru yazılmıştır?
- Babam işten geldi.
- Babam işten geldi
- .Babam işten geldi
- Babam.işten geldi
Cevabı göster
A) Babam işten geldi. — Doğru yazımda nokta cümlenin en sonunda yer almalıdır. - Aşağıdaki cümlelerden hangisinin sonuna nokta konulmalıdır?
- Ali kitap okudu
- Ela evde
- Okul
- Can top
Cevabı göster
A) Ali kitap okudu — Ali kitap okudu ifadesi bir eylem bildiren tam bir cümle olduğu için sonuna nokta konulmalıdır. - Hangisi bir cümlenin bittiğini gösterir?
- Soru işareti
- Nokta
- Ünlem
- Virgül
Cevabı göster
B) Nokta — Cümle sonuna nokta konulması, cümlenin bittiğini ve tamamlandığını gösterir. - Hangi seçenekte nokta işareti doğru yerde kullanılmıştır?
- Ali.topu attı
- .Ali topu attı
- Ali topu attı.
- Topu.attı Ali
Cevabı göster
C) Ali topu attı. — Nokta, tamamlanan cümlenin en sonuna konulur. - Aşağıdakilerden hangisi bir cümledir ve sonuna nokta konulmalıdır?
- Ali sınıfa girdi
- Mavi çanta
- Kırmızı kalem
- Büyük elma
Cevabı göster
A) Ali sınıfa girdi — Ali sınıfa girdi ifadesi bir eylem bildirdiği için cümledir ve sonuna nokta alır. - 'Okula gittim' ifadesini bir cümle yapmak için ne yapmalıyız?
- Ortasına nokta koymalıyız
- Başına nokta koymalıyız
- Hiçbir şey koymamalıyız
- Sonuna nokta koymalıyız
Cevabı göster
D) Sonuna nokta koymalıyız — Cümlelerin sonuna nokta konulur. - 'Annem yemek yaptı' cümlesinin sonuna hangi işaret konulmalıdır?
- Kesme işareti
- Ünlem
- Nokta
- Virgül
Cevabı göster
C) Nokta — Tamamlanmış bir cümle bildiren bu ifadenin sonuna nokta konulur. - Aşağıdaki cümlelerden hangisi hem anlamlı hem de doğru noktalanmıştır?
- .Annem pasta yaptı
- Annem pasta.
- Annem pasta yaptı.
- Annem.pasta yaptı
Cevabı göster
C) Annem pasta yaptı. — A şıkkı hem tam bir cümle bildirir hem de nokta doğru yerdedir.
