Nezaket ve görgü kuralları Oyunu

Kazanım

Konu özeti

Toplum içinde bir arada yaşarken birbirimize karşı saygılı ve anlayışlı olmamız, huzurlu bir yaşamın temelidir. Nezaket ve görgü kuralları; kendimizi ifade ederken, başkalarını dinlerken ve günlük işlerimizi yürütürken kullanmamız gereken sözlü ve davranışsal kalıplardır. "Lütfen", "teşekkür ederim", "rica ederim", "özür dilerim" gibi sihirli kelimeler, karşımızdaki kişiye verdiğimiz değeri gösterir.

Ayrıca sıra beklemek, konuşan kişinin sözünü kesmemek, başkalarına yardım etmek ve büyüklerimize karşı saygılı davranmak da görgü kurallarının bir parçasıdır. Bu kurallar sadece evde değil, okulda, parkta ve toplu taşıma gibi alanlarda da geçerlidir. Nezaket kurallarına uyan bireyler, çevrelerinde güven duyulan ve sevilen kişiler olurlar. Toplumsal uyum, herkesin birbirinin haklarına ve sınırlarına saygı göstermesiyle mümkündür.

Örnek soru ve çözümü

Öğrencilerin sık yaptığı hata

Öğrenciler nezaket kurallarını sadece 'lütfen' veya 'teşekkür ederim' demekle sınırlı tutabilirler. Oysa görgü kuralları; birini dinlemek, sıra beklemek ve konuşurken göz teması kurmak gibi eylemleri de kapsar. Öğrencilere her durumun kendine has bir nezaket kuralı olduğunu hatırlatarak bu algıyı genişletebilirsiniz.

Akıllı tahtada nasıl oynatılır?

• Sınıfı iki takıma ayırın ve 'Nezaket Sahnesi' canlandırması yaptırarak takımların doğru ifadeyi tahmin etmesini isteyin.
• Görgü kuralları ile ilgili durum kartları hazırlayıp, bu durumlara en uygun nazik cevabın ne olacağını tartışın.
• Oyun sonunda en çok 'nazik davranış' puanı toplayan öğrenciyi 'Günün Nezaket Elçisi' ilan ederek motivasyonu artırın.

Oyundaki sorular

1. Size bir hediye verildiğinde ne söylemelisiniz?
   • Teşekkür ederim.
   • Çok pahalı.
   • Bunu istemiyorum.
   • Hiçbir şey söylememeliyim.
   Cevabı göster

   A) Teşekkür ederim. — Hediye verene teşekkür etmek nezaket gereğidir.
2. Bir arkadaşınız size yardım ettiğinde ona nasıl karşılık vermelisiniz?
   • Bana ne.
   • İşine bak.
   • Teşekkür ederim.
   • Rica ederim.
   Cevabı göster

   C) Teşekkür ederim. — Bir iyiliğe karşılık 'teşekkür ederim' demek, görgülü bireylerin davranışıdır.
3. Misafirliğe gittiğinizde ev sahibinin gösterdiği yere oturmak neden önemlidir?
   • Yemekleri beklediğimiz içindir.
   • Çok yorgun olduğumuz içindir.
   • Sadece herkes öyle yaptığı içindir.
   • Evin kurallarına uyduğumuzu gösterir.
   Cevabı göster

   D) Evin kurallarına uyduğumuzu gösterir. — Misafirlikte ev sahibinin gösterdiği yere oturmak, ev sahibinin düzenine ve konukseverliğine saygı duymaktır.
4. Kantin sırasında beklerken yapılması gereken en doğru davranış nedir?
   • Arkadaşları itmek.
   • Kendi sıranı beklemek.
   • Sırada bekleyenleri geçmek.
   • Sıranın bozulmasını istemek.
   Cevabı göster

   B) Kendi sıranı beklemek. — Kendi sırasını beklemek, başkalarının haklarına saygı duyan bir görgü kuralıdır.
5. Konuşan birinin sözünü kesmemiz gerektiğinde ne yapmalıyız?
   • 'Özür dilerim' diyerek izin istemeliyiz.
   • Yüksek sesle bağırmalıyız.
   • Elimizle ağzını kapatmalıyız.
   • Hemen cümleye başlamalıyız.
   Cevabı göster

   A) 'Özür dilerim' diyerek izin istemeliyiz. — Sözü kesmek zorunda kalındığında nazik bir dille özür dileyerek izin istemek gerekir.
6. Kütüphanede kitap okurken nasıl davranmalıyız?
   • Sessizce çalışmalıyız.
   • Koşarak kitap seçmeliyiz.
   • Arkadaşımızla şakalaşmalıyız.
   • Yüksek sesle şarkı söylemeliyiz.
   Cevabı göster

   A) Sessizce çalışmalıyız. — Kütüphane gibi toplu alanlarda sessiz olmak, başkalarının hakkına saygı duymaktır.
7. Öğretmeniniz sınıfta konuşurken ne yapmalısınız?
   • Arkadaşınızla sohbet etmelisiniz.
   • Pencereden dışarı bakmalısınız.
   • Sessizce dinlemelisiniz.
   • Sözünü keserek soru sormalısınız.
   Cevabı göster

   C) Sessizce dinlemelisiniz. — Konuşan kişiyi dinlemek ve sözünü kesmemek, saygılı bir davranış biçimidir.
8. Yanlışlıkla bir arkadaşınızın ayağına bastığınızda ne yapmalısınız?
   • Gülmelisiniz.
   • Özür dilemelisiniz.
   • Hiçbir şey dememelisiniz.
   • Hemen kaçmalısınız.
   Cevabı göster

   B) Özür dilemelisiniz. — Hatalı bir davranışın ardından içtenlikle özür dilemek, nezaketin gereğidir.
9. Otobüste yaşlı bir amca bindiğinde ne yapmalısınız?
   • Pencereye dönüp uyuyormuş gibi yapmalısınız.
   • Hemen ayağa kalkıp yer vermelisiniz.
   • Sadece bakıp gülümsemelisiniz.
   • Çantanızı boş koltuğa koymalısınız.
   Cevabı göster

   B) Hemen ayağa kalkıp yer vermelisiniz. — Yaşlılara ve ihtiyaç sahiplerine yer vermek, toplumsal nezaket ve vefa duygusunun göstergesidir.
10. Yemek yerken uyulması gereken görgü kuralı hangisidir?
    • Yemekleri hızlıca bitirmek.
    • Masaya uzanarak yemek almak.
    • Ağzımız doluyken konuşmak.
    • Ağzımızı kapalı tutarak çiğnemek.
    Cevabı göster

    D) Ağzımızı kapalı tutarak çiğnemek. — Yemek yerken ağzı kapalı tutmak ve çevreyi rahatsız etmemek önemli bir görgü kuralıdır.
11. Sınıfa girerken arkadaşlarınızı selamlamak için hangisini söylemek doğrudur?
    • Konuşmayın.
    • Ne yapıyorsunuz?
    • Çekilin önümden.
    • Günaydın.
    Cevabı göster

    D) Günaydın. — Günaydın veya merhaba demek, sosyal ilişkilerin başlangıcı olan nazik bir selamlamadır.
12. Bir arkadaşınızla oyun hakkında tartışırken nasıl bir tutum sergilemelisiniz?
    • Bağırmalısın.
    • Oyunu terk etmelisin.
    • Saygılı bir dille düşünceni ifade etmelisin.
    • Fikrini beğenmediğini kaba bir dille söylemelisin.
    Cevabı göster

    C) Saygılı bir dille düşünceni ifade etmelisin. — Anlaşmazlıklarda bile saygılı bir dil kullanmak, sağlıklı iletişimin temelidir.