ı Harfini Tanıma ve Yazma Oyunu

Kazanım

Konu özeti

“ı” sesi, Türkçemizde dudakların yanlara doğru hafifçe açılmasıyla ve dilin geriye çekilmesiyle çıkarılan düz bir ünlü sestir. Öğrenciler bu sesi çıkarırken ağız hareketlerini ve gırtlaktaki titreşimi gözlemlemelidir. “ı” sesi, kelimenin başında, ortasında veya sonunda bulunabilir. “At” ile “atı” kelimeleri arasındaki farkı, “ı” sesinin kattığı anlamla göstermek bu sesi kavramaları için oldukça etkili bir yöntemdir.

Harfin görseli ile sesini eşleştirme çalışmaları, 1. sınıf düzeyinde okuma yazma başarısını doğrudan etkiler. Öğrencilerin “ı” sesi ile “i” sesini karıştırmaları çok sık karşılaşılan bir durumdur; bu yüzden ayırt edici çalışmalar yapmak önemlidir. Yazım aşamasında, yukarıdan aşağıya doğru düz bir çizgi ve ardından üzerine nokta koymadan yazılması gerektiği vurgulanmalıdır. Oyunumuz, öğrencilerin bu harfi eğlenceli bir yolla pekiştirmelerini sağlar.

Örnek soru ve çözümü

Öğrencilerin sık yaptığı hata

Öğrenciler 'ı' harfini yazarken genellikle üzerine nokta koymaya çalışarak onu 'i' harfi ile karıştırırlar. Bu hatayı gidermek için 'ı' sesinin 'noktasız, kısa ve düz' olduğu, 'i' sesinin ise 'noktalı' olduğu sık sık hatırlatılmalı ve görsellerle desteklenmelidir.

Akıllı tahtada nasıl oynatılır?

• Tahtayı ikiye bölün; bir tarafa 'ı' sesi içeren nesnelerin isimlerini, diğer tarafa içermeyenleri yansıtarak çocukların gruplandırma yapmasını isteyin.
• Oyun sırasında öğrencilere 'ı' sesi duyduklarında ellerini havaya kaldırmalarını söyleyerek işitsel farkındalık egzersizi yaptırın.
• I ve ı harflerinin yazılış yönlerini takip etmeleri için tahtaya önce büyük boyutta örnek yazın, ardından onları tahtada denemeleri için davet edin.

Oyundaki sorular

1. Aşağıdakilerden hangisi 'ı' harfi ile başlar?
   • Kedi
   • Top
   • Islak
   • Elma
   Cevabı göster

   C) Islak — 'Islak' kelimesi 'ı' harfi ile başlar.
2. 'At' kelimesine hangi ses eklenirse 'atı' kelimesi oluşur?
   • t
   • k
   • a
   • ı
   Cevabı göster

   D) ı — 'At' kelimesinin sonuna 'ı' sesi eklenince 'atı' kelimesi oluşur.
3. Aşağıdaki harflerden hangisi 'ı' harfidir?
   • ı
   • r
   • a
   • o
   Cevabı göster

   A) ı — B seçeneğindeki harf, öğrenilen 'ı' harfidir.
4. Aşağıdaki kelimelerin hangisinde 'ı' sesi yoktur?
   • Kırık
   • Tat
   • Sıra
   • Ilık
   Cevabı göster

   B) Tat — Tat kelimesinde ı sesi yoktur; diğerlerinde vardır.
5. 'Irmak' kelimesi hangi sesle başlar?
   • r
   • ı
   • a
   • m
   Cevabı göster

   B) ı — Irmak kelimesi 'ı' sesi ile başlar.
6. 'Işık' kelimesinde kaç tane 'ı' sesi vardır?
   • 3
   • 1
   • 4
   • 2
   Cevabı göster

   D) 2 — I-şık kelimesinde başta ve ikinci hecede olmak üzere iki adet 'ı' sesi vardır.
7. 'Kızı' kelimesinin sonunda hangi ses vardır?
   • z
   • a
   • ı
   • k
   Cevabı göster

   C) ı — 'Kızı' kelimesi 'kız' ve 'ı' birleşimiyle oluşur, sonunda 'ı' vardır.
8. Aşağıdaki kelimelerin hangisinde 'ı' sesi daha fazladır?
   • Sıra
   • Ilıcalı
   • Işık
   • Ilık
   Cevabı göster

   B) Ilıcalı — 'Ilıcalı' kelimesinde üç adet 'ı' sesi bulunur.
9. 'I-lı-k' hecelerinin birleşimiyle hangi kelime oluşur?
   • Ilık
   • Ilıca
   • Islak
   • Işıklı
   Cevabı göster

   A) Ilık — I, lı ve k heceleri birleşince 'Ilık' kelimesi oluşur.
10. 'Aşı' kelimesinde 'ı' sesi nerede yer alır?
    • Sonda
    • Ortada
    • Başta
    • Yoktur
    Cevabı göster

    A) Sonda — 'Aşı' kelimesini hecelediğimizde 'ı' sesinin sonda olduğunu görürüz.