Ailede Nezaket Kuralları Oyunu

Kazanım

Konu özeti

Aile içinde nezaket ve görgü kuralları, sevgi ve saygının temelini oluşturur. Aile bireyleriyle iletişimde "lütfen", "teşekkür ederim", "rica ederim" ve "özür dilerim" gibi sihirli sözcükleri kullanmak, iletişimi güçlendirir. Sabahları "günaydın" demek, akşamları "iyi geceler" dilemek, ev ortamındaki huzuru artırır.

Nezaket sadece sözcüklerden ibaret değildir; aynı zamanda davranışları da kapsar. Bir başkası konuşurken sözünü kesmemek, odasına girerken kapıyı çalmak veya yemeği beğenmediğinde nazik bir dille ifade etmek, evdeki görgü kurallarının bir parçasıdır. Aile bireylerine karşı sergilenen nazik tavırlar, çocuklarımızın sosyal ilişkilerinde de daha saygılı ve anlayışlı bireyler olmalarına yardımcı olur.

Örnek soru ve çözümü

Öğrencilerin sık yaptığı hata

Öğrenciler nezaket kurallarının sadece okulda veya yabancılara karşı uygulanması gerektiğini düşünebilirler. Öğretmenler, nezaketin aslında en yakınımızdaki aile bireylerimize karşı gösterilerek kazanılan bir alışkanlık olduğunu vurgulamalıdır.

Akıllı tahtada nasıl oynatılır?

• Sınıfı gruplara ayırın; her doğru cevap bir 'nezaket puanı' kazandırsın ve grup üyeleriyle birlikte 'teşekkür ederim' alkışı yapın.
• Senaryolardaki durumlara öğrencilerle birlikte kısa canlandırmalar yaparak doğru beden dilini (göz teması, gülümseme) pratiğe dökün.
• Tahtadaki oyun bitiminde, gün içinde ailelerine karşı kullandıkları en güzel nezaket sözcüğünü ertesi gün sınıfta paylaşmalarını isteyin.

Oyundaki sorular

1. Yemek yerken tabağındaki ekmeği almak için senden uzakta duran babandan yardım isteyeceksin. Nasıl söylemelisin?
   • Ekmek lazım, al.
   • Ekmekleri ver.
   • Babacığım, ekmeği uzatır mısın lütfen?
   • Babam, ekmeği uzat.
   Cevabı göster

   C) Babacığım, ekmeği uzatır mısın lütfen? — Birinden bir şey isterken 'lütfen' kelimesini kullanmak ve kibar bir tonlama tercih edilmelidir.
2. Baban sana çok sevdiğin bir yemeği hazırladı. Yemekten sonra ne demen uygun olur?
   • Hiç sevmedim.
   • Ben bunu yemeyeceğim.
   • Elinize sağlık.
   • Yine mi aynı yemek?
   Cevabı göster

   C) Elinize sağlık. — Emek harcanarak hazırlanan bir yemek için teşekkür etmek ve 'eline sağlık' demek çok nazik bir davranıştır.
3. Oyun oynarken yanlışlıkla kardeşinin oyuncağını düşürdün. Ne yapmalısın?
   • Kimseye söylememelisin.
   • Kardeşine kızmalısın.
   • Oyuncağı saklamalısın.
   • Hemen özür dilemelisin.
   Cevabı göster

   D) Hemen özür dilemelisin. — Hatalı bir davranışta bulunulduğunda özür dilemek, karşıdaki kişiye duyulan saygının göstergesidir.
4. Odanın kapısı kapalıyken içine girmek istiyorsun. Ne yapmalısın?
   • Kapıya tekme atmalısın.
   • Hiçbir şey demeden sessizce girmelisin.
   • Direkt kapıyı açıp girmelisin.
   • Kapıyı vurup 'girebilir miyim?' diye sormalısın.
   Cevabı göster

   D) Kapıyı vurup 'girebilir miyim?' diye sormalısın. — Özel alana saygı duymak için kapıyı vurmak ve izin istemek gerekir.
5. Annen sana bir soru sorduğunda ama sen duymadığında ne yapmalısın?
   • Hiçbir şey demeden susmalısın.
   • 'Efendim, duyamadım, tekrar eder misin?' demelisin.
   • 'Ne dedin?' diye bağırmalısın.
   • Başka tarafa bakmalısın.
   Cevabı göster

   B) 'Efendim, duyamadım, tekrar eder misin?' demelisin. — Duyulmayan bir şeyi nazikçe tekrar ettirmek, sağlıklı iletişim için önemlidir.
6. Ablan seninle oyun oynamak istemediğinde nasıl cevap vermelisin?
   • Hemen ağlamaya başlamalısın.
   • Zorla oynatmalısın.
   • 'Tamam, anlıyorum, sonra oynarız' demelisin.
   • Ona küsmelisin.
   Cevabı göster

   C) 'Tamam, anlıyorum, sonra oynarız' demelisin. — Başkalarının kararlarına saygı duymak ve bunu nazikçe ifade etmek sosyal olgunluktur.
7. Akşam oldu ve herkes uyumaya gidiyor. Aile bireylerine ne demelisin?
   • Günaydın.
   • Yemek nerede?
   • Hoşça kal.
   • İyi geceler.
   Cevabı göster

   D) İyi geceler. — Uykuya geçişte söylenen nazik veda ve iyi dilek ifadesi 'iyi geceler'dir.
8. Sabah uyandığında anne ve babanı gördüğünde onlara ne demelisin?
   • İyi akşamlar.
   • Günaydın.
   • Görüşürüz.
   • İyi geceler.
   Cevabı göster

   B) Günaydın. — Sabah karşılaşıldığında söylenen en nazik selamlaşma ifadesi 'günaydın'dır.
9. Kardeşin sana bir oyuncağını ödünç verdi. Oyun bitince ne yapmalısın?
   • Teşekkür edip oyuncağı sağlam bir şekilde geri vermelisin.
   • Oyuncağı bir kenara atmalısın.
   • Oyuncağı kırıp geri vermelisin.
   • Oyuncağı saklayıp başkasına vermemelisin.
   Cevabı göster

   A) Teşekkür edip oyuncağı sağlam bir şekilde geri vermelisin. — Ödünç alınan eşyayı özenli kullanmak ve teşekkür etmek, görgü kurallarının bir parçasıdır.
10. Annen ve baban kendi aralarında konuşurken onlara bir şey sorman gerekti. Ne yapmalısın?
    • Konuşmalarının bitmesini bekleyip öyle başlamalısın.
    • Cevap verene kadar aralıksız konuşmalısın.
    • Onlar konuşurken bağırmalısın.
    • Hemen aralarına girip konuşmalısın.
    Cevabı göster

    A) Konuşmalarının bitmesini bekleyip öyle başlamalısın. — Başkalarının konuşmasını bölmemek, aile içi görgü kurallarından biridir.
11. Evde misafir varken nasıl davranman beklenir?
    • Yüksek sesle şarkı söylemelisin.
    • Misafirleri güler yüzle karşılamalısın.
    • Odana girip kapıyı kilitlemelisin.
    • Hiçbir şey demeden köşede oturmalısın.
    Cevabı göster

    B) Misafirleri güler yüzle karşılamalısın. — Misafirleri nazikçe karşılamak, ev sahibi olarak görgü kurallarına uygun bir davranıştır.
12. Birisi size hediye verdiğinde veya bir iyilik yaptığında ne söylemeniz gerekir?
    • Teşekkür ederim.
    • Tamam.
    • Ver şunu.
    • Daha büyüğü yok mu?
    Cevabı göster

    A) Teşekkür ederim. — Bir iyilik karşısında teşekkür etmek, nezaketin en temel ve ilk adımıdır.